Hervorming Turkije gaat goed vooruit

Turkije heeft beduidende voortgang geboekt met zijn democratische hervormingen, en hoeft niet meer speciaal in de gaten te worden gehouden door de Raad van Europa.

Dat heeft een speciale commissie van toezicht van de Raad van Europa gisteren meegedeeld in een rapport waarin staat dat Turkije ,,in nauwelijks meer dan twee jaar meer hervormingen heeft doorgevoerd dan in de voorgaande tien jaar''. Het rapport wordt in april aan de parlementaire assemblee van de Raad van Europa voorgelegd, maar diplomaten noemden goedkeuring van het advies een formaliteit.

De Raad van Europa ziet toe op naleving van de rechten van de mens door de lidstaten. Turkije stond sinds 1996 op de lijst van tien landen die wegens democratische tekortkomingen worden gevolgd. Op de lijst staan verder landen als Rusland, Albanië en Georgië.

Het rapport betekent een opsteker voor Turkije, dat alles op alles zet om zo snel mogelijk onderhandelingen te kunnen beginnen over toetreding tot de Europese Unie. Een van de voorwaarden van de EU is vergaande democratisering.

,,Turkije heeft de afgelopen drie jaar duidelijk blijk gegeven van zijn vastbeslotenheid en vermogen om de statutaire verplichtingen na te komen als lid van de Raad van Europa'', aldus het rapport. De conservatief-islamitische regering van premier Tayyip Erdogan, die in november 2002 aantrad, ,,heeft goed gebruik gemaakt van haar absolute meerderheid in het parlement en de consistente steun van de enige oppositiepartij [..] om hervormingen te versnellen en te intensiveren''.

De rapporteurs tonen zich tevreden dat de rol van de Nationale Veiligheidsraad, via welke het leger een doorslaggevende invloed uitoefende, is gereduceerd tot ,,een zuiver adviserend orgaan over defensie en nationale veiligheid''. ,,Turkije is een functionerende democratie met een meerpartijensysteem, vrije verkiezingen en scheiding der machten'', concludeert het rapport.

Er worden overigens ook tekortkomingen gesignaleerd, zoals de praktijk onwelgevallige politieke partijen te verbieden en de kiesdrempel van 10 procent, die de rapporteurs te hoog vinden. Daarnaast wordt er bij Ankara op aangedrongen de wetgeving op het gebied van eermisdaden te hervormen – waaraan nu wordt gewerkt – en de wetgeving inzake politieke partijen, vakbonden en de media in overeenstemming met de Europese standaard te brengen. ,,We zijn niet zo naïef dat we geloven dat Turkije in één klap een mensenrechtenparadijs is geworden'', aldus een van de rapporteurs gisteren in Straatsburg.

Europees Commissaris Günter Verheugen (Uitbreiding) houdt toetreding van Turkije tot de Europese Unie vanaf 2010 mogelijk, zo zei hij vandaag in de Berliner Morgenpost. Hij noemde de toetreding ,,een investering in onze eigen toekomst''.