`Gezakt voor de integriteitstoets'

Bestuurders en commissarissen van Ahold moesten gisteren urenlang luisteren naar de wrok van aandeelhouders. Nooit was een aandeelhoudersvergadering van Ahold zo emotioneel.

Na zes uur vergaderen was Ahold-topman Anders Moberg woedend op Peter Paul de Vries. Terwijl de voorzitter van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) na afloop in het gangpad napraatte met aandeelhouders, duwde Moberg hen opzij. Priemend met zijn vinger, gromde hij: ,,Jij probeert ons zo hard als je kunt te beschadigen!'' Tegen R. Munsters, directeur beleggingen van pensioenfonds PGGM, die Moberg de hand wilde schudden: ,,Als u wilt weten hoe Ahold geleid moet worden, moet u bij De Vries zijn. Die weet het allemaal zo goed.'' Een woordvoerder van het supermarktbedrijf voerde de topman met dwingende hand naar de uitgang.

Het was de bestuursvoorzitter van het door fraude geteisterde supermarktconcern niet gelukt De Vries af te houden van zijn plannen om voor de ondernemingskamer een procedure aan te spannen tegen Ahold. De VEB wil dat de rechter onderzoek doet naar de gang van zaken bij het concern en pleit voor herziening van de jaarrekeningen vanaf 1998. Ahold vindt dat overbodig, omdat er al zes onderzoeken lopen en de VEB-zaak jaren van onderzoek en veel geld kost. Bestuurder Peter Wakkie raamde dat bedrag op 160 miljoen euro.

Nooit was een aandeelhoudersvergadering van Ahold zo emotioneel. Terwijl op de agenda op het eerste gezicht voorstellen stonden waarover aandeelhouders het snel eens konden zijn. Want Ahold ging als eerste grote beursfonds akkoord met de invoering van de belangrijkste bepalingen van de commissie-Tabaksblat voor goed ondernemingsbestuur. Zelfs De Vries en de vertegenwoordigers van de grootste pensioenfondsen waren, afgezien van details, positief. De nieuwe `wet-Tabaksblat' geeft aandeelhouders volgend jaar in sommige gevallen doorslaggevend stemrecht en verplicht bestuurders tot meer openheid.

Ook het nieuwe beloningspakket leverde discussie op. De raad van commissarissen stelde voor om bestuurders van Ahold naast hun basissalaris en pensioenvergoeding aandelen en aandelenopties te geven. De hoeveelheid opties en aandelen wordt afhankelijk van de prestaties van Ahold ten opzichte van een vergelijkbare groep van tien beursgenoteerde Nederlandse concerns. Althans, de commissarissen vonden dat onder meer Shell, Unilever, Aegon, ING en Philips te vergelijken waren met Ahold. Aandeelhouders wezen erop dat de meeste concerns uit deze groep een omzet hebben die vele malen groter is dan die van Ahold. Zeker na de neerwaartse bijstellingen als gevolg van de onterechte consolidatie van enkele deelnemingen. Daarom vonden ze dat de bonusregeling bescheidener moest.

President-commissaris Karel Vuursteen verdedigde het nieuwe beloningssysteem en zei steeds: ,,Als we die salarissen en bonussen niet geven, krijgen we uit de kleine vijver met toptalent niet de besten uit de branche.'' Voorzitter Pieter Lakeman van SOBI (Stichting Onderzoek Bedrijfsinformatie) wees Vuursteen erop dat dit argument niet opgaat bij de bestuurders die Ahold het afgelopen jaar aantrok. ,,Wakkie komt uit de advocatuur, Moberg zat werkloos thuis, Ryöppönen was manager van een lokaal Zweeds bedrijf.'' Vuursteen had daar geen antwoord op, maar loodste desondanks de bonusregeling ongeschonden langs zijn critici.

Maar Ahold bleef zitten met de wrok van zijn aandeelhouders. Gisteren ging het uren over een gebrek aan openheid en duidelijkheid over wat er de afgelopen jaren is gebeurd. Anderen wezen erop dat dat juist schadelijk zou zijn voor concern, aandeelhouders en medewerkers. Aanleiding voor die discussie waren onder meer de geheime side letters die door bestuurders, onder wie Jan Andreae, niet waren voorgelegd aan de huisaccountant. Daardoor werd de omzet van Ahold-partner ICA voor 100 in plaats van 50 procent meegeteld in de omzet van Ahold. Volgens Wakkie was het onduidelijk wie juridisch verantwoordelijk was voor het niet tijdig op de hoogte stellen van Deloitte.

Dergelijke antwoorden irriteerden een deel van de zaal. Een aandeelhouder, in het verleden het hoofd juridische zaken van Ahold, vond dat commissaris Roland Fahlin ,,vandaag nog'' zou moeten aftreden. ,,Hij wist dat de Ahold-omzet te hoog werd voorgesteld. Toch heeft hij jaarrekeningen goedgekeurd. Het gaat er niet alleen om of iets juridisch kan, maar of het ook moreel juist is'', zei de aandeelhouder. ,,Het handelen van Fahlin kan de integriteitstoets niet doorstaan. Dat hij hier nog op het podium zit, zegt iets over het zelfreinigende vermogen van de Ahold-top.''

Dat zelfreinigende vermogen was eigenlijk hét agendapunt van gisteren. Maar bestuur en raad van commissarissen waren van mening dat openheid van zaken over het verleden schadelijk zou zijn voor het concern. Vooral VEB-voorzitter De Vries kreeg het zwaar te verduren. Een werknemer zei dat het op verjaardagfeestjes écht geen pretje was om te zeggen dat je bij Ahold werkte. Wakkie raadde De Vries aan ,,zich in te leven in de echte wereld'' en Vuursteen vond hem ,,demagogisch'' toen De Vries zei het ,,schokkend'' te vinden dat op één manager na bestuurders slechts een kwart van de ontvangen bonussen over 2001 en 2002 terug hoeven te betalen. Een aandeelhouder duwde De Vries daarop met geweld achter de microfoon weg. ,,En nou moet je ophouden met het slimste jongetje van de klas spelen!''

Misschien komt het nog goed tussen Ahold en VEB. Nadat Moberg boos was weggelopen, probeerde financieel bestuurder Hannu Ryöppönen het brandje te blussen. Hij liep naar de verbouwereerde De Vries en regelde in twee minuten een gesprek op het hoofdkantoor in Zaandam. Onderwerp: het al dan niet doorzetten van de VEB-procedure voor de ondernemingskamer. Met een vermoeide glimlach namen ze afscheid van elkaar. Maar ze drukten elkaar wel de hand.