Franse afpersers bedreigen spoornet

De Franse overheid zegt het contact te hebben verloren met `AZF', een groep afpersers, sinds de bekendmaking van de chantage, gisteren, door de Zuid-Franse krant La Dépêche du Midi. Gisteren stond de laatste heimelijke, aan AZF gerichte boodschap van de Franse overheid in de ochtendkrant Libération.

AZF dreigt spoorwegen op te blazen als er geen losgeld van vier miljoen dollar en een miljoen euro wordt betaald. Een poging tot betaling van het losgeld is maandagmiddag mislukt.

Vandaag wordt volgens de SNCF, de Spoorwegen, de door tienduizend medewerkers te voet uitgevoerde inspectie van het ruim dertigduizend kilometer metende spoorwegennet voltooid.

De chantage die op 11 december vorig jaar begon met een aan president Jacques Chirac en het ministerie van Binnenlandse Zaken gerichte brief, is vanaf half februari zeer serieus genomen. `AZF', vernoemd naar een in 2001 ontplofte chemische fabriek bij het Zuid-Franse Toulouse, heeft zichzelf omschreven als een `pressiegroep van terroristische aard'. Vanaf 18 februari communiceerden de opsporingsdiensten met AZF via de `onder ons'-advertenties in de krant Libération. Deze rubriek onderscheidt zich met ludieke oproepen, waartussen de geheimzinnige boodschappen van de overheid, onder de schuilnaam `Suzy', aan AZF, `grote wolf' genoemd, niet zouden opvallen. AZF onderhield het contact met brieven en met zeer korte telefoongesprekken, uit publieke cellen.

AZF liet de overheid weten een `tiental' bommen te hebben aangebracht onder het spoorwegennet. Op 21 februari werd op aanwijzing van AZF een bom gevonden onder het spoor van het traject Parijs-Toulouse, dertig kilometer ten noorden van Limoges. De bom, samengesteld met een `klassiek' mengsel van 2,5 kilo nitraat en benzine, bleek voorzien van een als `zeer geavanceerd' omschreven ontstekingsmechanisme. Het zou door trillingen van een naderende trein geactiveerd worden. De ontploffing zou geprogrammeerd zijn geweest voor 18 februari en slechts dankzij een technisch mankement niet hebben plaatsgehad. De dag na de vondst hebben experts het projectiel in de Ardennen tot ontploffing gebracht en daarbij vastgesteld dat het krachtig genoeg was om een stuk spoor dertig meter de lucht in te blazen.

De boodschappen van de overheid in Libération betroffen vooral de details van de aflevering van het losgeld. AZF wilde dat een witte helikopter op het dak van de Montparnassetoren in Parijs zou wachten op nadere instructies. De overheid liet op 24 februari weten geen `onnodige risico's' te willen nemen. ,,Om verzekerd te zijn van succes moet de vogel ergens anders opstijgen.'' Ook eiste de overheid `garanties voor geschenk'. Daarop wees AZF een vliegveldje in de Loiret aan. Daar haalde een witte helikopter afgelopen maandagmiddag een pakketje instructies op. De piloot moest het losgeld droppen bij een blauw dekzeil in het veld enkele kilometers verderop. Dat zeil werd echter pas de volgende dag, dinsdag 2 maart, aangetroffen.

De bekendmaking van de chantage door de Dépêche du Midi heeft tot controverses geleid. De minister van Binnenlandse Zaken had begin deze week alle redacties van radio, televisie en kranten met klem verzocht niets te publiceren.