Fascinatie voor geweld

National Geographic toont vanaf morgen in een serie van zes afleveringen de diepe en universele fascinatie van de mens met geweld.

Hoewel, universeel? In de moderne, westerse wereld heeft geweld een wrange bijsmaak gekregen. Geweld is iets voor primitieve, ongeciviliseerde lieden die geen andere manier kennen om hun gelijk te onderstrepen dan een mep of trap. Voor de onbeschaafde medemens zijn geweld en agressie de doorslaggevende argumenten in een non-verbaal en abject discours. Wij kijken erop neer en houden ons daar verre van. Maar we blijven er wel naar kijken.

We moeten zeker kijken naar Mortal Combat: Deadly Arts op het kanaal van National Geographic. De goden zij geprezen dat er mensen bestaan als Josette Normandeau die de fascinatie met geweld op aannemelijke wijze voor het voetlicht weten te brengen. Volgens mij zal zij er in slagen zelfs bij verstokte pacifisten de fascinatie met geweld los te weken van alle aangekoekte vooroordelen.

Normandeau begint de serie met een bezoek aan Thailand. Meteen zet ze de kijker voor het blok. We zien hoe jonge kinderen in de ring elkaar, zonder enige vorm van bescherming, aan gort schoppen. Zappen we in zelfgenoegzame walging door, of houden we dit beeld even vast? Normandeau probeert te begrijpen wat ze ziet en betreedt de Thaise vechtwereld. Dat doet ze met overgave.

Al trainend weet ze steeds verder te komen in de gesloten mannenwereld van thaiboksers en zwaardvechters. Ze krijgt het vertrouwen van diverse vechtsportcoryfeeën en mag zelfs met hen trainen. Een goede leraar weet je tot een hoogte te brengen waarvan je nooit had gedacht dat je die zou bereiken, zegt ze. Wat is die hoogte? De schaarse beelden van ringgevechten tonen hoe ver de vechters kunnen gaan. We zien hoe een bokser een reeks klappen, knieën, elleboogstoten en trappen ondergaat. En vervolgens zien we hem zonder verblikken of verblozen terugkomen met zíjn trappen en klappen.

Dit is niet de papieren werkelijkheid van geweldsinstructies zoals vastgelegd door politici en procureurs-generaal, maar een werkelijkheid die millennia diep in onze geschiedenis wortelt: vechten om er bij te horen.

Mortal Combat: Deadly arts, morgen, National Geographic, 22.00-23.00 en vanavond nog een keer de vorig jaar bij de IKON uitgezonden documentaire Vechtershart, Ned.1, 22.57-23.52u.