`Integratie kost veel geld'

Nederland is het eerste land dat inburgering vooraf voor nieuwkomers verplicht wil stellen. Maar hier zijn hoge kosten mee gemoeid en het rendement is gering, zegt Jan Franssen.

Nederland moet niet blijven accepteren dat grote groepen nieuwkomers ongeletterd Nederland binnenkomen en ,,achter de geraniums verdwijnen''. Jan Franssen, voorzitter van de Adviescommissie Normering Inburgeringseisen, noemt dit ,,onaanvaardbaar''.

,,Deze mensen zijn niet in staat om deel te nemen aan onze samenleving. Dus zullen we nog sterker moeten inzetten op inburgering, op de integratie van nieuwkomers, dan we nu al doen.''

Franssen, commissaris van de Koningin in Zuid-Holland, presenteert vandaag het eerste rapport Inburgering Getoetst van de commissie onder zijn leiding over het niveau van het inburgeringsexamen in het buitenland. In mei volgen de eisen voor het inburgeringsexamen in Nederland, die afgelegd zal moeten worden voor het verkrijgen van een permanente verblijfsvergunning. Nederland is het eerste land dat inburgering vooraf aan nieuwkomers verplicht gaat stellen.

De commissie-Franssen heeft zich, voordat ze zich is gaan buigen over over de exameneisen, volgens de voorzitter eerst de vraag gesteld wat de redenering is achter de kabinetsplannen. Franssen: ,,Wil men integratie bevorderen of juist immigratie afremmen?'' De commissie concludeert dat als het eerste het geval is ,,de regering bereid moet zijn om de portemonnee te trekken''. De uitvoeringskosten zijn hoog en het rendement is gering gezien de omstandigheden in veel herkomstlanden. Het feit dat veel van de deelnemers laag of niet zijn opgeleid zal volgens hem betekenen dat de cursussen beperkt effect zullen hebben. De commissie, aldus het rapport, sluit niet uit dat investering van een vergelijkbaar bedrag in verbetering van de inburgering in Nederland een hoger rendement oplevert.

Zegt u eigenlijk niet tegen minister Verdonk: Doe het niet!

,,We werpen de vraag op of de regering zich heeft gerealiseerd wat er allemaal wel niet komt kijken bij de uitvoering van de inburgeringplannen. En wat het uiteindelijk oplevert. Onze conclusie is dat het veel geld gaat kosten om inburgeringscursussen en examens in alle 160 landen waar Nederland een diplomatieke post heeft, mogelijk te maken. En dat ook dan het rendement gering zal zijn. Het zelfstandig leren van een taal is razend moeilijk, terwijl de condities in de meeste herkomstlanden, door het lage opleidingsniveau van deelnemers, beperkt zijn.''

Wat bedoelt u daarmee?

,,Veel huwelijksmigranten en gezinsleden die zich bij allochtonen willen vestigen die hier al wonen, zijn niet bijster geschoold. Van de allochtone vrouwen in Nederland wordt 53 procent als kansarm aangemerkt. Bovendien zul je de exameneisen zodanig moeten formuleren dat vrijwel iedereen daaraan tegemoet kan komen. We pleiten voor één norm, ongeacht de opleiding die iemand heeft genoten. We hebben berekend dat dat neerkomt op 250 uur studie van de Nederlandse taal en vijftig uur voor de oriëntatie op onze samenleving. Maar ook dan zal de kennis van deze mensen nog steeds gering zijn.''

Het is dus efficiënter om het geld hier in Nederland aan inburgering te besteden?

,,Afgezien van de vraag of inburgering-vooraf verplicht moet worden, zullen we onverdroten moeten voortgaan met het versterken van de inburgering in Nederland. De uitkomsten daarvan zijn nu onvoldoende.''

Is er animo onder bijvoorbeeld regionale opleidingscentra die hier de inburgeringscursussen verzorgen om dergelijke faciliteiten in de landen van herkomst op te zetten?

,,Niet of nauwelijks. We zijn maar een paar plannen tegengekomen. Ook zijn er weinig initiatieven van Turken of Marokkanen die taalcursussen willen gaan opzetten in hun geboorteland. Bovendien is het huidige lesmateriaal niet geschikt voor de inburgering in het thuisland, waar je vooral zelf zal moeten studeren. Daarvoor moet nieuw materiaal worden ontwikkeld. Dat kost veel geld. We adviseren minister Verdonk om dat wel snel te gaan doen. Ze kan dat niet volledig aan de markt overlaten. Als we een inburgeringsexamen verplicht stellen, zal er ook goed cursusmateriaal beschikbaar moeten zijn.

U voorspelt dat de uitvoeringskosten hoog zullen zijn, maar u noemt geen bedragen.

,,Om tot een goede kosten-baten-analyse te komen is een proef met het basisexamen nodig. We vragen aan Verdonk om dat snel te gaan doen. Dat experiment zou het beste kunnen worden gehouden in Turkije, Marokko of de landen van de voormalige Sovjet Unie omdat hier de meeste huwelijksmigranten vandaan komen.''