In het zwart uit sympathie met de shi'ieten

Veel Iraakse sunnieten hebben zich solidair verklaard met de shi'ieten, die gisteren op een religieuze hoogtijdag meer dan 100 doden te betreuren hadden bij zware aanslagen in Bagdad en Kerbala.

Als de opzet van de daders van de aanslagen op shi'ieten in Bagdad en Kerbala van gisteren was tweedracht te zaaien tussen sunnieten en shiieten, zijn ze daarin in het Vierde Politiedistrict van de Iraakse hoofdstad in elk geval niet in geslaagd. De animositeit tegen de Amerikanen daarentegen groeit wel.

,,Welnee'', zegt de shi'itische kapper Jaber Ali verontwaardigd op de vraag of er strijd tussen beide groepen valt te vrezen. ,,De shi'ieten en de sunnieten zijn hier veek te nauw met elkaar verweven om elkaar in de haren te vliegen. We hebben allemaal sunnitische vrienden en het wemelt hier van de gemengde huwelijken.''

Ook buiten de kapsalon in de overwegend shi'itische wijk in het westen van de stad is men die mening toegedaan. ,,Wij zijn hier allemaal broeders en zusters'', zegt Sukhna Ali Hussein, een lange sunnitische vrouw die boodschappen doet bij de stalletjes in een winkelstraat. ,,Speciaal uit respect voor de rouw van de shi'ieten heb ik me vandaag in het zwart gehuld. Gisteren heb ik samen met andere sunnitische vrouwen eten helpen klaar maken voor het feest ter herdenking van de dood van imam Hussein.''

De bloedige aanslagen van gisteren tijdens het zogeheten Ashurafeest hebben de bewoners van deze wijk, vooral bevolkt door mensen uit de lagere middenklasse, niettemin diep geschokt. Velen hebben vrienden of familie, die op de plekken des onheils aanwezig waren.

Winkelier Nasar Naim was er zelf bij in de voor shi'ieten heilige stad Kerbala. Een van de mortiergranaten die daar werden gebruikt – verder was er, net als in Bagdad, ook een zelfmoordterrorist actief – kwam vlak bij hem terecht. Een vriend raakte erdoor gewond. Voor het gebouw van een moskee, waar tot vorig jaar een Ba'athpartijkantoor huisvestte, doet hij voor een drom van belangstellenden zijn verhaal.

Het moskeepersoneel zelf is afwezig, omdat ze vandaag wilden meedemonstreren bij het heiligdom van sjeik Kazem in het noorden van de hoofdstad om te protesteren tegen de aanslagen. Daar vielen gisteren tientallen – tussen de 30 en 70 – doden; tegen 85 tot 115 in Kerbala. Ook anderen uit de buurt zijn bij de betoging, die is georganiseerd door de beweging van de radicale jonge shi'itische geestelijke Muqtada Al-Sadr.

De betrekkelijk ingetogen reactie van de bevolking op de gebeurtenissen van gisteren komt overeen met oproepen van religieuze leiders en leden van de Iraakse regeringsraad om de kalmte te bewaren. De vooraanstaande shi'itische geestelijke groot-ayatollah Ali Sistani riep vanuit de stad Najaf nadrukkelijk op de eenheid te bewaren.

,,De daders van deze beestachtige moorden willen alleen maar verhinderen dat Irak zich verder ontwikkelt in democratische richting en ze hopen dat er verdeeldheid ontstaat'', zegt ook Haidar Al-Haideri in zijn scherp bewaaakte kantoor in Bagdad. Hij is een vooraanstaand lid van de invloedrijke fundamentalistisch-shi'itische organisatie SCIRI. ,,We moeten de vijanden van het Iraakse volk niet toestaan dat de wond die gisteren is geslagen nog dieper wordt. Het is ondanks deze tragedie beter de kalmte te bewaren.''

Intusen zijn allen, shi'ieten en sunnieten, het er al even zeer over eens dat de Amerikanen opnieuw schromelijk zijn tekortgeschoten. ,,Het is de verantwoordelijkheid van de Amerikanen de veiligheid te garanderen'', zegt Jaber Ali. ,,De Amerikanen hebben ons sinds het afzetten van Saddam Hussein niets dan ellende gebracht'', moppert Umm Abdullah, een shi'itische vrouw. ,,De grenzen zijn zo lek als een mandje. Alle terroristen kunnen zo het land binnen. Die aanslagen van gisteren zijn heus het werk van mensen van buiten Irak. Niemand die in dit land is geboren zou zoiets verschrikkelijks doen.''

Ook volgens Al-Haideri vormen de Amerikanen het probleem. ,,Wij hebben vanaf het begin al gezegd dat het handhaven van de veiligheid beter aan de Irakezen kan worden overgelaten. Wij kennen dit land nu eenmaal veel beter. De Amerikanen kunnen zich het best zo snel mogelijk terugtrekken.''