`Ik denk graag na over zinnen'

Veel moeite om een baan als ondertitelaar te vinden, had Birgit Leerling niet. Het liefst vertaalt ze soapseries als The young and the restless.

Al in de vierde klas van het vwo wist Birgit Leerling (23) wat ze wilde worden: vertaler bij een ondertitelingsbedrijf. ,,Ik ben een fervent televisiekijker en die vertalingen begonnen me steeds meer te irriteren. Ik hoorde zinnen die ik zelf heel anders, veel mooier zou hebben vertaald.''

Na haar eindexamen meldde zij zich aan bij de opleiding voor tolk/vertaler in Maastricht. ,,Ik heb nog even getwijfeld of ik geen Engels moest gaan studeren aan de universiteit, maar het ging me puur om de taal, niet om allerlei vakken eromheen, zoals literatuurgeschiedenis of taalkunde. In de universitaire taalstudies wordt te weinig nadruk op vertalen gelegd.''

Birgit Leerling koos Engels als eerste vreemde taal en deed daarnaast Spaans. ,,Dat was weer eens wat anders dan Frans of Duits. Maar ook het feit dat ik daarmee een vierde vreemde taal leerde, vond ik belangrijk.'' Ook moest ze kiezen tussen de tolk- en vertalersrichting. ,,Aan tolken heb ik eigenlijk nooit serieus gedacht. Ik zou het hooguit voor het geld doen, want een tolk bij een gerechtshof bijvoorbeeld verdient wel veel beter dan een vertaler.'' Ze wil kunnen nadenken over haar zinnen en dat kan als vertaler beter dan als tolk. ,,Zonder die tijd om na te denken zou ik achteraf niet tevreden zijn over mijn product.''

De laatste twee maanden van haar opleiding liep ze stage bij Broadcast Text Amsterdam, een bedrijf dat tv-programma's ondertitelt. ,,We doen comedyseries, detectives, tekenfilms, documentaires en seksprogramma's. Je mag als vertaler wel een voorkeur aangeven, want elk genre heeft zijn eigen jargon.'' Zelf ondertitelt ze graag de soapserie The young and the restless. ,,Ik ben geen soapkijker, maar als je een paar afleveringen gedaan hebt, zit je er helemaal in.''

Grootste klant van Broadcast Text is het Luxemburgse mediaconcern SBS. ,,Maar we werken ook voor UPC en tot voor kort voor National Geographic.'' Moeite om een baan te vinden heeft Leerling niet gehad. ,,Tijdens mijn stage zeiden ze bij Broadcast Text: `Ga je diploma halen en kom dan terug'. Een dag nadat ik had aangegeven dat ik het leuk zou vinden om daar te werken, was het contract klaar.''

In juli 2003 ging ze aan de slag. De eerste keer dat ze een tv-programma zag dat ze zelf had ondertiteld, vond ze ,,heel stoer''. ,,Ik belde al mijn bekenden en keek ook zelf de eerste paar keer naar mijn `eigen' programma's. Maar het went snel.''

Voor de toekomst ziet ze verschillende mogelijkheden. ,,Nu werk ik nog vijf dagen per week op kantoor, maar zodra ik een fatsoenlijk huis heb, wil ik één of twee dagen thuis gaan werken. Als vertaler kun je zelfs op de Bahama's werken, als je wilt. Alles, ook de beelden, kan digitaal worden overgezonden, dus een goede laptop is voldoende. Dat werkt heerlijk: geen geruis van de banden, geen trillend beeld, ik wil alleen nog maar digitaal werken.''

Als ze naam heeft gemaakt, zou ze ook wel willen freelancen. ,,Als je een beetje snel bent, verdien je meer dan in vaste dienst. Ik werk nu op productiebasis, 170 ondertitels per dag (één ondertitel is één beeld, red.). Toen ik begon, waren dat er 150 per dag, maar per 1 januari is dat verhoogd.'' Aan de ondertiteling van een programma van een half uur werkt ze ongeveer twee dagen. Een ander voordeel van freelancen, vindt Leerling, is dat je meer variatie kunt aanbrengen in je werk. ,,Je kunt ook eens een boek vertalen.''

Ze zou graag een keer naar het buitenland willen om nóg beter Engels te leren, maar weet nog niet hoe. ,,Veel sparen en dan een paar maanden weg. Of helemaal weg en backpacken.'' Ook een paar weken gestationeerd worden bij de vestiging van Broadcast Text in Los Angeles is een optie, ,,maar daar is een wachtlijst voor''.

Op de vraag of ze opnieuw voor dezelfde opleiding zou kiezen, aarzelt ze. ,,Ik blijf het jammer vinden dat het geen academische opleiding is. Dat is een gevoelsmatige kwestie. Er is toch een trapje hoger. Ik heb de vertaalopleiding heel makkelijk doorlopen, misschien had ik aan een universiteit meer uitdaging gevonden. Maar financieel is het waarschijnlijk beter zo, omdat ik nu meteen een baan gevonden heb.''

Na het interview wacht Leerling een nieuwe klus: een aflevering van The young and the restless. ,,Het is heel spannend, want er gaat weer iemand vreemd.''

Dit is een wekelijkse rubriek over mensen die vooruitkijken naar of terugblikken op hun loopbaan.