Gevalletje bestuursschade

Het duurt waarschijnlijk niet lang meer en dan kent Nederland een beroepsverbod voor sjoemelende managers. Bestuurders en commissarissen die misleidende financiële informatie publiceren kunnen dan de rest van hun leven door de overheid uit het bedrijfsleven worden geweerd.

De commissie-Tabaksblat ontwikkelde een gedragscode voor deugdelijk ondernemingsbestuur en raadde minister Zalm aan zo'n beroepsverbod meteen in de wetgeving mee te nemen, nu Financiën toch met nieuwe regels voor het toezicht op financiële rapportage komt.

Voor het kabinet is dat nog een brug te ver. Dat liet maandag weten eerst een studiegroep in te stellen. Maar ook die werkgroep zal niet kunnen ontkomen aan de tucht van Brussel: de Europese Commissie heeft al aangegeven om binnen een paar jaar een algemeen beroepsverbod voor malverserende bestuurders in een richtlijn te verankeren.

Hoe lang wordt de overheidsarm na alle bedrijfsschandalen?

Zowel toezichthouder AFM als de lobbyvereniging van de accountants liet zich onlangs kritisch uit over de wildgroei aan exotische winstbegrippen. De zelf bedachte winstdefinities van Nederlandse ondernemingen zetten beleggers vaak op het verkeerde been, ze zijn misleidend. Zijn de bestuurders van ondernemingen als Wessanen, Wolters Kluwer of Vedior straks in gevaar, allemaal bedrijven die nogal creatief met hun financiële rapportage omgaan?

Duidelijk is dat het kabinet oog heeft voor een terughoudende overheid. De suggestie van AFM-voorzitter A. Docters van Leeuwen om net als in de financiële sector een integriteitstoets voor bestuurders in te voeren, wordt niet opgevolgd. De markt heeft ook zijn eigen verantwoordelijkheid. Den Haag vreest dat aandeelhouders een toets als een garantie gaan zien dat er niets mis gaat. Terwijl nu juist die aandeelhouders het ondernemingsbestuur meer op de huid zouden moeten zitten. Zij behoren de spil te zijn bij de disciplinering van bestuurders.

Tabaksblat en consorten deden het kabinet de suggestie om een beroepsverbod aan de ondernemingskamer van het Amsterdamse gerechtshof over te laten. Die zou in het kader van een jaarrekeningprocedure bestuurders voor korte of langere tijd uit kunnen sluiten van bestuursfuncties.

Eén arm wordt in Nederland in dat geval sowieso langer. Die van Pieter Lakeman, praktiserend monopolist als het gaat om jaarrekeningprocedures. Hoewel de ondernemingskamer ook toegankelijk is voor het openbaar ministerie als het gaat om het aan de kaak stellen van verkeerde rapportage, maakt zij daar nooit gebruik van. Misschien krijgt Lakeman eindelijk concurrentie.