Platteland

In het plattelandshuisje lag een plaatselijke krant van een paar maanden geleden met een advertentie waarin stond: ,,Wilt U dat Satan regeert?'' Het ging over de voorgenomen fusie van protestantse kerken en de tegenstanders van Satan werden opgeroepen om zich daartegen te verzetten. Ik wist dat de fusie hevige emoties opriep, maar dat het zo erg was dat Satan er bij werd gehaald wist ik nog niet.

Ik vind het platteland altijd een beetje eng. Wie zegt dat er achter die bomen niet iemand staat die straks mijn kop er af slaat, zomaar, omdat hij er toevallig zin in heeft? In de stad kan dat natuurlijk ook, maar daar denk ik er niet aan.

Het wordt donker, ik kijk naar buiten, waar niet veel meer te zien is, en denk aan de Duitse zanger Wolf Biermann, die een spotvers over communistische waakzaamheid zong: ,,Daar buiten loert de klassevijand.'' De klassevijand bestaat niet meer, maar Satan nog wel. In de boerderijen verderop wonen de handlangers van Satan, de satansbestrijders en de mensen uit de stad die hier de ruimte zijn komen zoeken en zich niet bemoeien met de kerkelijke twisten. Ze wonen vreedzaam naast elkaar en er wordt niet naar de wapenen gegrepen. Je zou het een voorbeeld kunnen noemen van geslaagde integratie met behoud van de eigen culturele identiteit.

Het zit me dwars dat ik het strenge geloof niet goed kan duiden. Satan is hier nog en ook de hel in al zijn glorie, en dat in combinatie met het leerstuk van de predestinatie, dat zegt dat een kind al bij de geboorte verdoemd kan zijn, nog voor het iets gedaan heeft. Het komt me voor als een wreed en koud geloof, maar mensen die in die traditie zijn opgevoed zeggen dat het heel anders is, maar moeilijk uit te leggen aan een buitenstaander.

Je kunt beter een heilige boom of een heilige bron hebben dan een heilig boek, denk ik. Het boek kan je overal meenemen en in miljoenen exemplaren vermenigvuldigen, dus het leent zich voor expansiedrift. En ook voor ruzie, want twee verschillende heilige boeken spreken elkaar tegen en twee heilige bomen niet.

Maar in de praktijk valt het mee. Vroeger brak hier in de buurt af en toe polio uit, omdat men de kinderen niet liet inenten. Soms kwam er dan een bevel van de rechter om toch tot vaccinatie over te gaan en je zou denken dat zo'n inbreuk op de principes van het geloof tot woede en verzet zou leiden, maar dat was niet zo.

De dominee had gepreekt dat tegen het bevel van de rechter geen verzet geoorloofd was en de ouders die hun kinderen niet wilden laten inenten wilden eigenlijk wel dat die inenting werd afgedwongen, want ze hielden van hun kinderen en waren doodsbang dat die polio zouden krijgen. Ze wilden hun zaak verliezen voor de rechter en dat wist iedereen, de advocaten, de officier en de rechter, maar niemand zei het. Zo werd het christenfundamentalisme voor de rechtbank ingepolderd, tot ieders tevredenheid.

Tijd om naar bed te gaan. Ik doe de deur op slot, ook al is dat slot met een ijzerdraadje open te maken. Het zit er meer als symbolische bescherming voor de bangelijke stadsbewoner en eigenlijk is het niet nodig, want er gebeurt hier nooit iets crimineels en als een ongure vreemdeling zich hier al zou wagen, dan slaat vijfhonderd meter verderop de hond aan.

Ik geloof de eigenaar van het huisje wel als hij dat zegt en ik ben ook niet echt bang op het platteland, het is meer een vaag gevoel dat dit mijn wereld niet is. Als de trein me morgen naar Amsterdam heeft gebracht zal de stad me vertrouwd omhelzen.