Meer mesjes in de baard

Het kost wel enige zelfoverwinning. Een indrukwekkende houder met vier vlijmscherpe mesjes. En de bedoeling is dat je die op je kostbare aangezicht zet. Vooruit dan maar. De vier mesjes bijten zich in de baardharen. Het gaat iets stroever dan scheren met een houder met drie mesjes. Maar de wang wordt heel glad van dit apparaat van Wilkinson (Schick in sommige landen).

Gladder dan met drie mesjes?

In het besef dat het antwoord op die vraag tientallen miljoenen dollars waard is, wordt voor de zekerheid de driemesser van concurrent Gillette bij de drogist aangeschaft. De ene wang met de Quattro van Wilkinson (20 procent van de wereldomzet), de andere met de Mach 3 van Gillette (70 procent).

In 1901 bracht Gillette het veiligheidsscheermes op de markt, precies zeventig jaar later kwamen ze met hun tweemes-systeem, dat een duidelijke verbetering was. Een jaar of zes geleden bracht de Japanse firma Kai een driemes-systeem op de markt, maar al spoedig maakte Gillette zich ook meester van dit product. Hun Mach 3 domineert de natscheermarkt.

Maar vanaf het moment dat Wilkinson gekocht werd door batterijfabrikant Energizer (vorig jaar) is de rust voorbij. De nieuwe eigenaar is vast van plan een stuk uit het marktaandeel van Gillette te snijden. Met vier mesjes dus.

Gillette kwam meteen in actie. Bij de Amerikaanse rechter probeerde de multinational vorig najaar de introductie van de Quattro te verhinderen. De vier mesjes van Wilkinson zitten op dezelfde, gepatenteerde manier in de houder als de drie mesjes van Gillette, vond de marktleider. Maar in januari van dit jaar oordeelde de rechter dat dit argument geen hout sneed.

De Quattro mocht dus gewoon verkocht worden en is sinds kort ook in Nederland te krijgen. Niet dat de juristen uitgevochten zijn, want Wilkinson heeft de smaak te pakken gekregen van de gratis reclame die het procederen oplevert. Gillette maakt inbreuk op drie Wilkinson-patenten en maakt misleidende reclame, zegt Wilkinson nu. Gillette's leus dat hun mesjes het beste bieden dat een man kan krijgen en dat die voor the closest, most comfortable shave zorgen, is volgens de nummer twee in strijd met de feiten. Wilkinson schermt met `onafhankelijke tests en consumentenonderzoeken' die hebben uitgewezen dat geen ander scheersysteem gladder en zachter scheert dan Quattro. Maar wie die onafhankelijke tests opvraagt, merkt snel dat ze niet heel erg onafhankelijk zijn: Wilkinson weigert ze ter beschikking te stellen.

Gelukkig hebben niet alleen consumenten baardharen. We hebben ze zelf ook. Een week scheren met de Quattro laat gemengde gevoelens achter. De wang wordt er erg glad van, dat is waar, maar het manoeuvreren met zo'n hoog-technologisch product gaat niet heel gemakkelijk. Op de wang gaat het van een leien dakje, maar in de buurt van de neusvleugels en de snor wreekt zich het betrekkelijk hoge gewicht van de meshouder en de dikte van de steel. Het is een kwestie van een gebrek aan feed-back, een gemis van huidcontact. Het is een beetje of je met een oceaanstomer door de Drentse Hoofdvaart moet.

In vergelijking daarmee is bijvoorbeeld zo'n vederlicht wegwerpmesje met twee mesjes veel handiger. Je voelt beter wat je aan het doen bent. Misschien moet je een keer meer schrapen, maar wie maalt daar nu om.

Terug naar de strijd tussen de Mach 3 en de Quattro. Vlak na het scheren zijn er lichte aanwijzingen dat de Quattro gladder scheert, maar na een paar uur is daar niets meer van te voelen. Enfin, iedereen mag het van Wilkinson proberen. Wie vindt dat de Quattro niet de `beste scheerbeurt ooit' oplevert, kan zijn geld terugkrijgen. Hij kost met twee reservemesjes 10,99 euro. Een navulverpakking met 4 mesjes kost 10,99 euro. Het scheren met een Mach 3 van Gillette is ongeveer net zo duur. Een uitstekend wegwerpmesje kost nog geen 50 eurocent.

oosterbaan@nrc.nl