Defensie wil militair lang wakker houden

TNO onderzoekt in opdracht van het ministerie van Defensie methoden om militairen wakker te houden. Hiermee moet voorkomen worden dat zij tijdens een wachtdienst in slaap vallen. Dat zei een TNO-woordvoerder gisteravond in het actualiteitenprogramma Nova.

Gisteren werden twee mariniers door de rechtbank in Arnhem veroordeeld tot twee weken voorwaardelijke militaire detentie en 60 uur werkstraf omdat zij vorig jaar in Irak tijdens de wacht in slaap waren gevallen.

De vakbond van militairen AFMP heeft zich tegen het gebruik van medicijnen door gezonde militairen uitgesproken. Ook niet om ze alert te houden. D66 noemt het gebruik riskant. Het CDA wil van minister Kamp (Defensie) weten of Nederlandse militairen nu al waakzaamheidverhogende pillen gebruiken.

Het gebruik van pepmiddelen heeft een lange traditie onder militairen die op langdurige missies waakzaam moeten blijven. Amfetaminen waren in de Tweede Wereldoorlog al populair. Maar die kunnen zelfoverschatting en psychosen veroorzaken.

Internationaal staat het nieuwere middel modafinil sterk in de belangstelling. Het heeft net als amfetaminen een stimulerende werking op de hersenen, maar lijkt minder bijwerkingen te hebben. TNO onderzoekt de bruikbaarheid, maar er is internationaal al veel onderzoek naar gedaan.

Amerikaanse onderzoekers lieten bijvoorbeeld helikopterpiloten 40 uur onafgebroken in een helikoptersimulator oefenen. In die tijd slikten ze driemaal een pil modafinil, of een neppil. Modafinil hield de piloten alert, maar ze klaagden soms over verwardheid, duizeligheid en misselijkheid. Modafinil is in Nederland een geregistreerd medicijn tegen narcolepsie. Dat is een ziekte waarbij mensen op ongelegen momenten in slaap vallen. Als bijwerkingen worden nervositeit, agressiviteit en eetproblemen genoemd.

Franse militaire artsen vinden dat bij missies tot een etmaal lengte modafinil goed bruikbaar is. Duurt de opdracht langer, dan moet modafinil worden gecombineerd met preventieve dutjes. In kleine gevechtseenheden, bij vliegtuigbemanningen en bij erg lange opdrachten in kleine groepen, moet de gevoeligheid voor modefinil vooraf worden getest, vinden de Franse onderzoekers.