Foutenfestival Ajax koploper onwaardig

Kort na de wanvertoning in het lunchduel met FC Utrecht was Ajax-trainer Ronald Koeman gistermiddag ervan overtuigd dat de marge met PSV enkele uren later zou worden verkleind tot drie punten. ,,De strijd om de landstitel ligt weer helemaal open'', sprak hij bedremmeld. Nu kan dat nog steeds wanneer Ajax in dezelfde povere vorm blijft steken als de afgelopen week, waarin de kampioenskandidaat twee keer verloor en een marge van negen verliespunten bijna grotendeels prijs gaf. Maar rivaal PSV stak Ajax even vaak de helpende hand toe en de kloof blijft zodoende zes punten. Het zegt genoeg over het huidige niveau van de Nederlandse competitie. De nivellering wordt dit seizoen ook aan de top schrijnend.

Ajax ontbeert al de hele competitie de gretigheid en het jeugdige elan van vorig jaar toen het team opzien baarde door de kwartfinales van de Champions League te bereiken. Koeman beloofde aanvallender voetbal met meer druk op de helft van de tegenstander. Maar de uitvoering laat te wensen over. Het spel van Ajax was gistermiddag in Nieuw-Galgenwaard armoedig. Grossierend in onzuivere passes, leek het of er een juniorenteam op het veld stond. Het zal ongetwijfeld met zelfvertrouwen te maken hebben gehad, maar een koploper onwaardig. De spelers hebben het kennelijk zelf al niet meer in de gaten. Johnny Heitinga, toch niet helemaal gespeend van zelfkritiek, moest lang nadenken toen hij werd geconfronteerd met een opmerking over zoveel balverlies. De jeugdige international was het kennelijk niet echt opgevallen dat er regelmatig ballen in de voeten van de tegenstander werden geschoven of over de zijlijn.

,,Hebben jullie het al over de kampioen van de armoede'', vroeg assistent-bondscoach Willem van Hanegem nieuwsgierig aan journalisten. ,,Toen ik met Feyenoord de titel pakte, werden we al zo betiteld door twee nederlagen. Ajax heeft nu vier keer verloren.'' De (dis)kwalificatie `kampioen van de armoede' lijkt dit seizoen meer dan ooit op zijn plaats. Van Hanegem kan het Nederlandse clubvoetbal soms niet meer aanzien. ,,Afgelopen week ben ik op tv maar naar Animal Planet gaan kijken in plaats van PSV.''

Als een voetbaldier pur sang dit zegt, moet er iets aan de hand zijn. Ook de 60-jarige Van Hanegem had als tv-analyticus geconstateerd dat een normale combinatie nauwelijks viel waar te nemen. ,,Het kan en moet beter'', deelde Heitinga zijn mening. Na afloop had de verdediger woedend de rouwband die de Ajacieden droegen wegens de dood van ex-voorzitter Melchers in het publiek gesmeten. Heitinga: ,,We missen op het middenveld een type Van Halst die de ploeg op sleeptouw kan nemen.'' En hij deelde de mening van Koeman: de aansluiting tussen het middenveld en de spitsen ontbrak. Anthony Obodai bleef op te grote afstand van de frontlinie.

Pas in de zeventigste minuut werd de Ghanees vervangen door Rafael van der Vaart. Deze middenvelder wil altijd spelen, maar voor dit duel had hij met Koeman besloten dat hij nog niet fit genoeg was om een hele wedstrijd af te werken. Van der Vaart ondervond twee weken geleden tijdens de interland tegen de Verenigde Staten al hinder van een liesblessure. Daarna nam hij rust. Gistermiddag werd hij als laatste gewisseld. Ook Van der Vaart kon het tij niet keren. Intern wekken zijn vedetteneigingen steeds meer irritaties op.

Koeman hield Hatem Trabelsi de hele wedstrijd aan de kant. Volgens de trainer is de Tunesiër na een blessure en zijn deelname aan het toernooi om de Afrika Cup nog niet de oude. Koeman wilde bovendien Nigel de Jong, die de afgelopen weken een plek in de selectie van Oranje afdwong, niet passeren. Ook hij deelde in de malaise en was enigszins schuldig aan de winnende treffer van Stefaan Tanghe. Die ontstond toen De Jong op het middenveld balverlies leed waarna invaller Ricky Kruys – zoon van oud-speler Gert Kruys – zijn Belgische ploeggenoot de diepte instuurde.

Koeman constateerde een gebrek aan creativiteit bij zijn aanvallers. Dat openbaarde zich door de degelijkheid van de centrale verdedigers van Utrecht én anderzijds door de kwaliteit van zijn aanvallers. De Roemeen Nicolae Mitea begon aardig maar het lichtgewicht werd later steeds vaker simpel van de bal gelopen. Aan de rechterkant kwam Daniël de Ridder zelden langs zijn directe tegenstander Edson Braafheid. De jonge Ajacied kreeg ook weinig bruikbare ballen. En in de spits was het behelpen met de houterige, slome Yannis Anastasiou die af en toe wat combineerde, maar niets kon afdwingen. De Griekse aankoop mist de kwaliteiten (snelheid, techniek, passeerbeweging) om in een drie spitsensysteem te spelen. Hij zou straks als pinchhitter, na de terugkeer van Ibrahimovic, nog nuttig kunnen zijn, maar zeker niet als basisspeler. Als excuus mocht voor de ex-Roda-speler gelden dat hij van de flanken geen enkele aanvoer kreeg.

Het is de vraag hoe Koeman dit vastgelopen elftal de komende weken in de beslissende fase van de race om de landstitel weer op gang krijgt. De trainer staat misschien wel voor de belangrijkste krachttoer in zijn trainersloopbaan. Als Ajax de landstitel, en dus de directe plaatsing voor de financieel noodzakelijke Champions League, misloopt kan het seizoen als totaal mislukt worden beschouwd.

FC Utrecht

1

Ajax

0

Ruststand 0-0. 76. Tanghe 1-0. Schds: Jol. Tsch: 20.200. Gele kaart: Zwaanswijk, Tanghe (FC Utrecht), Heitinga, Sonck, Sneijder (Ajax).