Waterig verhaal

Een stevig potje liegen, daar had de ESA-persconferentie in Darmstadt veel van weg. Maar bij nader inzien kan het ook aan de media hebben gelegen, een ongeredigeerde, letterlijke transcriptie van uitspraken en antwoorden was niet te vinden.

Op 23 januari belegde de Europese ruimtevaartorganisatie een persconferentie in haar vluchtleidingscentrum in Duitsland. Niet om te vertellen dat de Beagle-2 nog steeds geen sjoege gaf, maar om duidelijk te maken dat er tegelijk met die ongelukkige `lander' ook nog een `orbiter' naar Mars was gebracht: de ESA Mars Express. En die deed het prima.

't Was net op de dag dat de Amerikaanse NASA op haar rug lag. De `rover' Spirit stuurde opeens alleen maar lege signalen naar Aarde, en van de Opportunity was nog niet zeker of-ie wel heelhuids neer zou komen. Het was niet zo gepland, maar het gaf de ESA de kans om een mooi nummertje te maken. Wie het op de ESA-site naleest ziet dat wetenschappelijk directeur David Southwood niet veel meer meldde dan dat het instrumentarium naar behoren werkte. Er was zelfs al water gedetecteerd en van de meegestuurde camera (de HRSC) waren extreem gedetailleerde foto's te verwachten.

De media begrepen: (1) dat het verdwenen water van Mars eindelijk gevonden was en (2) dat het Mars-oppervlak nooit eerder in zo fijn detail op de foto was gezet. Een misverstand dus. Dat er vroeger veel water over Mars gestroomd moet hebben staat al vast sinds de Mariner 9 in 1969 foto's van droge rivierdalen en stroomgeulen terugstuurde. Dat er nog steeds water aanwezig is, als ijs en als damp, werd bevestigd door de twee Viking-missies van 1975. En later nog vele malen opnieuw. Op de Mars-noordpool komt het H2O in beeld als de CO2-bedekking 's zomers sublimeert, op de zuidpool wordt het 's zomers aan de randen van de permanente CO2-kap zichtbaar. Op 5 juli 2002 liet Science zien waar de Mars Odyssey ondergronds ijs had getraceerd.

Te zijner tijd kan de Mars Express misschien ook heel gedetailleerde foto's van Mars laten zien, maar voorlopig zijn de opnames van NASA's Global Surveyor ongeëvenaard. Op de site www.msss.com zijn er vele duizenden te vinden en sommige zijn met een blauw-rood brilletje ook in 3D te bekijken. Een van de laatste toont de landingsplaats van de rover Spirit, inclusief de parachutes die achterbleven. Het ergste dat de ESA kan overkomen: dat de NASA binnenkort scherpere foto's heeft van de verongelukte Beagle dan zijzelf.