`VN-Hof niet bevoegd in zaak barrière Israël'

De Verenigde Staten en meer dan 30 andere landen, waaronder Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland en Nederland, vinden dat het Internationaal Gerechtshof in Den Haag geen oordeel mag vellen over de Israëlische afscheidingslinie op de bezette Westelijke Jordaanoever.

Net als de Israëlische regering vinden deze landen dat het conflict over de constructie, die door de Palestijnen een ,,apartheidsmuur'' wordt genoemd, alleen in politieke onderhandelingen opgelost kan worden. Op verzoek van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties buigt het Gerechtshof zich over de legitimiteit van het 700 kilometer lange ,,anti-terreurhekwerk'' (zoals Israël het noemt) waarvan de aanleg op het ogenblik in volle gang is. Het Hof, een orgaan van de Verenigde Naties, is gevestigd in het Vredespaleis in Den Haag.

Gisteren sloot de termijn waarbinnen de lidstaten van de Verenigde Naties hun standpunten schriftelijk konden indienen. Op 23 februari beginnen de 15 rechters aan de mondelinge behandeling. Het feit dat deze groep van landen bezwaar maakt tegen de behandeling door het Internationaal Gerechtshof betekent niet dat deze landen ook instemmen met de militaire constructie – deels een acht meter hoog hek, deels een acht meter hoge betonnen muur – op een gebied dat volgens het volkenrecht en resoluties van de VN niet van Israël is.

,,Wij geloven dat het hof zich niet met deze politieke kwestie kan en moet bemoeien, want dat is een zaak voor de Israëliërs en de Palestijnen'', aldus een woordvoerder van de Britse ambassade in Tel Aviv gisteren.

Op hoofdlijnen delen Frankrijk en Duitsland deze mening. De Nederlandse regering vindt dat de behandeling door het Internationaal Gerechtshof de oplossing van het conflict in dit deel van het Midden-Oosten niet zal bespoedigen. Nederland benadrukt overigens wel dat de barrière van staal en beton in strijd is met het internationaal recht, omdat de bestandslijn van de Arabisch-Israëlische oorlog van 1967 niet wordt gevolgd.

De Verenigde Staten en Groot-Brittannië vinden dat het hof zich niet moet laten ,,politiseren op een wijze waarvoor het hof niet is bedoeld''. Israël vindt dat de rechters niet moeten beginnen aan de hoorzittingen en aan de Algemene Vergadering van de VN moeten laten weten zich niet bevoegd te achten. Diplomaten in Tel Aviv en Israëlische functionarissen sluiten niet uit dat de rechters ook tot die conclusie komen.

De Palestijnse Autoriteit drong met klem aan op behandeling van het adviesverzoek en hoopt dat een eventuele negatieve opinie van het hof kan leiden tot sancties tegen Israël. Volgens de Palestijnen (en secretaris-generaal Kofi Annan van de Verenigde Naties) ontwricht de barrière het leven van 400.000 Palestijnse boeren, arbeiders, studenten en schoolgaande kinderen en gaan Palestijnse landerijen en olijfboomgaarden verloren.

ZAKA, de orthodoxe organisatie die na aanslagen lichaamsdelen van slachtoffers en bloedsporen verzamelt, kondigde gisteren aan van plan te zijn een delegatie naar Den Haag te sturen om aan de rechters het skelet van een geëxplodeerde bus te laten zien. Of en hoe dat praktisch mogelijk is in het Vredespaleis wordt nog uitgezocht.