Tegen Duitsland

Als we het woord wereldkampioenschap horen, trekken we niet onze revolvers, want die hebben we gelukkig niet, maar nadat we onze tranen hebben weggewist pakken we een schaakbordje en een boek dat gaat over oude tijden toen er nog echte wereldkampioenen waren. Zo'n echte wereldkampioen, iemand die na een reeks van heroïsche gevechten de hoogste top heeft bereikt, zodat iedereen zegt `ja, hij is het, hij en niemand anders' zullen we niet gauw meer krijgen, maar goed nieuws is er toch. Meer dan een jaar heeft de schaakwereld gewacht op de match tussen Vladimir Kramnik en Peter Leko, die om het zogenaamde `klassieke wereldkampioenschap' zou gaan. Als ze zich op een toernooi vertoonden vroegen de journalisten wanneer die match nu eindelijk zou komen, en dan zei Kramnik ,,Maak u geen zorgen, die match komt er wel.''

En wonder boven wonder, die komt er inderdaad. Woensdag werd in het Zwitserse plaatsje Brissago, het hoofdkwartier van de sigarenfabriek Dannemann, aangekondigd dat Kramnik en Leko van 25 september tot 18 oktober om hun wereldkampioenschap zullen spelen.

Als alles goed gaat, moet nu de wereldschaakbond zijn eigen wereldkampioenschap organiseren, de winnaar daarvan moet een match tegen Kasparov spelen en de winnaar van die match moet tegen Kramnik of Leko spelen om het echte wereldkampioenschap. Het zal niet goed gaan. Laten we blij zijn met wat we hebben; de beste schakers die er ooit zijn geweest. Vorige week liet ik hier de partij tussen Anand en Bareev uit het Corustoernooi zien. Het was werkelijk ongelofelijk wat Anand tijdens die partij had berekend. Hetzelfde geldt voor de partij van deze week. Wie het voorrecht had om getuige te zijn van de nazit van Kramnik en Anand kreeg het idee dat hij bovenaardse intelligenties aan het werk zag.

Jan Timman zei eens over Kramnik dat die de indruk maakte dat hij niet goed besefte hoe sterk hij wel was. Kramnik begrijpt alles, hij rekent diep en toch heeft hij geen grote veldslagen meer gewonnen sinds hij Kasparov in 2000 zijn wereldkampioenschap afhandig maakte.

Die aankondiging van Kramniks match tegen Leko werd in Brissago gedaan op de dag voordat hij daar voor de Dannemann sigaren een kloksimultaan tegen het Duitse team zou spelen. Duitsland is een sterk schaakland; op de olympiade in Istanbul in 2000 werd het tweede achter Rusland.

Donderdag won Kramnik die simultaan tegen de beste Duitse schakers met 2,5-1,5. Drie remises tegen Lutz, Dautov en Bisschoff en een overwinning op Hübner, de enige die zelf had geprobeerd om van Kramnik te winnen. Ik had een van die simultaanpartijen willen laten zien, maar die partij uit het Corustoernooi tegen Anand was toch mooier.

Wit Kramnik-zwart Anand

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 d7-d6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pg8-f6 5. Pb1-c3 a7-a6 6. Lf1-e2 e7-e5 7. Pd4-b3 Lf8-e7 8. Lc1-g5 Lc8-e6 9. Lg5xf6 Le7xf6 Een stelling die vooral in de jaren zestig voorkwam. 10. Dd1-d3 Pb8-c6 11. 0-0-0 Ook dit is een paar keer eerder gespeeld en zwart deed dan 11...Pd4 12. Pxd4 exd4 13. Pd5 Lxd5, waarna wit beter staat. 11...Lf6-e7 12. Kc1-b1 0-0 13. Pc3-d5 Le7-g5 14. h2-h4 Lg5xh4 Zwart moet het pionoffer aannemen, want 14...Lh6 15. g4 is goed voor wit. 15. g2-g3 Lh4-f6 16. Dd3-f3 Lf6-g5 Wit dreigde een mataanval met 17. Txh7 Kxh7 18. Dh5+ Kg8 19. Th1 17. Df3-h5 h7-h6 18. f2-f4 Lg5-f6 19. Pb3-d2 Pc6-d4 20. Le2-c4 Ta8-c8 21. c2-c3 Pd4-b5 22. f4-f5 Le6xd5 23. Lc4xd5 Tegen de witte koningsaanval heeft zwart nu nog slechts één verdediging: de tegenaanval. Zwart moet lang van tevoren gezien hebben dat hij nu een spectaculaire tegenactie kan beginnen. 23...Tc8xc3

MmMeMdlm

mgmMmgaM

gmMaMcMa

mhmIaGmK

MmMmGmMm

mMdMmMAM

GAMBMmMm

mLmJmMmJ

24. Dh5-g6 Na de partij liet Kramnik ziet welke gevaren hem dreigden. Als hij zwarts torenoffer aanneemt met 24. bxc3, volgt 24...Pxc3+ 25. Kc2 Pxd5 26. exd5 Db6 27. Pb3 Tc8+ 28. Kb1 Tc3 29. De2 e4 en met een toren achter heeft zwart een geweldige aanval. Een andere mogelijkheid die Kramnik overwoog was 24. a4 Pa3+ 25. Ka2 Td3 26. bxa3 Dc7 27. Pb1 Dc2+ 28. Ka1 Txg3, maar dat was hem terecht te link. 24...Dd8-b6 De enige zet. Na 24...Lg5 wint wit met 25. f6 en na 24...Dc7 is 25. Txh6 beslissend. 25. Th1xh6 remise, want zwart houdt eeuwig schaak. Kramnik liet ook zien wat er met hem gebeurd zou zijn als hij hier met 25. a4 nog op winst had gespeeld: 25...Pa3+ 26. Ka2 Tc2 27. Pb3 Df2 28. Txh6 Txb2+ 29. Txa2+, gevolgd door een lange serie schaakjes waarna zwart ten slotte wint.