Regelmatige migraine leidt tot schade aan kleine hersenen

Herseninfarcten in het gebied van de kleine hersenen komen bij migrainepatiënten met een aura bijna 16 keer zo vaak voor als bij de doorsnee-bevolking. En hoe meer migraine-aanvallen per maand, des te hoger het risico (Journal of the American Medical Association, 28 jan).

In de afgelopen jaren zijn een aantal migrainepatiënten beschreven die tijdens de hoofdpijnaanval een herseninfarct kregen. Als gevolg van een afgesloten bloedvat was een stukje van hun hersenweefsel afgestorven. Om te zien of dit soort afwijkingen ook bij doorsnee-migrainepatiënten voorkomt, hebben onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum met behulp van magnetische resonantie (MRI) de hersenen bekeken bij ruim vierhonderd mensen. Een aura is een hallucinatie aan het begin van een aanval, bijvoorbeeld gekleurde, gekartelde figuren in het blikveld, een raar geluid of een merkwaardige reuksensatie.

Een gespecialiseerde neuroradioloog zocht vervolgens op de MRI-foto's naar herseninfarctjes. Hij wist daarbij niet of iemand wel of niet aan migraine leed. De radioloog vond 60 herseninfarcten bij 31 deelnemers, waarvan 24 migrainepatiënten (8,1% van 295) en 7 controlepersonen (5,0% van 140). Geen van deze mensen had iets gemerkt. De herseninfarctjes varieerden in grootte van een paar millimeter tot zo'n twee centimeter. Herseninfarcten zijn dus niet uitzonderlijk, zelfs niet bij gewone mensen.

Wel kwamen de afwijkingen bij de migrainepatiënten opvallend vaak voor in het gebied van de kleine hersenen: 5,4% tegen 0,7% bij de controles. De kleine hersenen spelen een belangrijke rol bij de bewegingscoördinatie; stoornissen daarin leiden tot schokkerige bewegingen en spreken met een dikke tong.

De migrainepatiënten met een infarct in het gebied van de kleine hersenen behoorden voor het overgrote deel tot de groep bij wie de aanvallen voorafgegaan werden door een aura. Zo'n aura wijst op een plaatselijk begin van de aanval, mogelijk dus vanuit een beschadiging. Het allergrootst was het risico op een infarct bij de migrainepatiënten mét een aura die minstens een keer per maand een aanval kregen: 15,8 zo hoog als bij de controlepersonen!

In Leiden heeft men ook gekeken naar zogenoemde white matter lesions, die wijzen op beschadigde zenuwbanen in de hersenen (ook een mogelijk gevolg van een vaatafsluiting). Die kwamen bij vrouwen met migraine twee keer zo vaak voor als bij de controlepersonen. Bij mannelijke migrainepatiënten was het risico niet verhoogd. Een verklaring ontbreekt vooralsnog.