Kabinet niet tegen wapens voor China

Tegen de zin van de Tweede Kamer gaat het kabinet akkoord met het opheffen van het wapenembargo tegen China.

Premier Balkenende heeft gistermiddag na de ministerraad gezegd dat het schadelijk is voor de ,,politieke en de diplomatieke relaties en voor het komend Nederlands voorzitterschap'' wanneer Nederland als enig EU-land voor het wapenembargo blijft.

Vanuit de Kamer werd gisteren meteen heftig gereageerd. SP-woordvoerder Van Bommel, samen met VVD'er Van Baalen indiener van een onlangs Kamerbreed gesteunde motie om het embargo in stand te houden, noemt het kabinetsbesluit ,,schandalig''. ,,Zo ga je niet met de Kamer om,'' zegt ook mede-ondertekenaar van de motie Van Baalen (VVD), ,,Minister Bot (Buitenlandse Zaken, red.) moet snel komen uitleggen waar het Nederlands buitenlands beleid gemaakt wordt: hier of in Parijs.''

De Europese Unie stelde het wapenembargo in 1989 in nadat het Chinese leger een bloedig einde maakte aan de studentenprotesten op het Plein van de Hemelse Vrede in Peking. Volgens Balkenende zouden de verhoudingen met China sterk worden geschaad als Nederland als enige EU-lidstaat voor handhaving van het wapenembargo zou blijven pleiten. Ook de positie van Nederland in Europa zou schade lijden. Nederland is de tweede helft van dit jaar voorzitter van de EU.

Volgens Balkenende gaat het in China inmiddels beter op het gebied van de mensenrechten, ,,al zijn we er nog niet''. De premier wees er verder op dat ook de economische betrekkingen met China steeds beter worden. Minister Brinkhorst (Economische Zaken, D66) zei gisteren dat Nederland ,,China niet steeds voor de laatste maal moet waarschuwen. We moeten dat land niet steeds in het verdomhoekje zetten''.

PvdA-woordvoerder Koenders noemt het kabinetsbesluit ,,voorbarig'' omdat de discussie in de verschillende EU-landen nog bezig is. Hij vindt verder dat Balkenende het komende EU-voorzitterschap ten onrechte als excuus gebruikt. ,,De hele Tweede Kamer was tegen opheffing van het embargo. Hiermee is de Kamer gebruskeerd.'' Zijn CDA-collega Eurlings, wiens partij de motie eveneens steunde, wil de nieuwe situatie eerst nader binnen zijn fractie bespreken. ,,Het is geen gemakkelijk afweging'', aldus Eurlings. ,,Een veto binnen de EU gebruik je heel weinig en het heeft repercussies voor je betrekkingen met andere landen in Europa.''

Afgelopen maandag bleek dat de ministers van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie mogelijk neigen naar het opheffen van het wapenembargo tegen China. Vooral Frankrijk is een voorstander van het snel normaliseren van de handelsbetrekkingen met China in verband met mogelijke lucratieve wapenorders. De komende tijd wordt binnen de EU op ambtelijk niveau verder gesproken over opheffing van het embargo, waarna de ministers van Buitenlandse Zaken een definitief besluit nemen.