Howard Dean en het Judy Syndroom

Judy Dean is er weer niet bij, hier in South Carolina. Terwijl Howard Dean het Zuiden afreist in zijn eentje, is zij dokter Judy Steinberg in haar praktijk in Burlington, Vermont. Anders dan Gert Clark, Elisabeth Edwards, Hadassah Lieberman en Teresa Heinz Kerry, die nooit ver van hun man de presidentskandidaat zijn.

De kandidatuur van Howard Dean kan dinsdag zo goed als voorbij zijn, als hij in geen van de zeven staten die dan voorverkiezingen houden een overwinning haalt. Maar hij heeft hoe dan ook naam gemaakt met zijn principiële weigering om zijn vrouw en kinderen ,,als hulpstukken mee te slepen naar iedere campagne-bijeenkomst''. Eerbaar, en voorlopig een brug te ver.

Amerikanen kiezen in november vooral een man – er is geen vrouw meer in de race – die zij vertrouwen als man. Standpunten zijn belangrijk, maar `character issues' blijven bepalend. Howard Dean was een half jaar lang onbetwist koploper. Als hij niet de Democratische presidentskandidaat wordt is dat vooral een gevolg van de twijfel die is gerezen rond zijn persoonlijkheid. En zijn vrouw is een onlosmakelijk deel van die persoonlijkheid.

In de Amerikaanse pers woedt een klein debat over de vraag of de media te ver gaan in het opbouwen van kandidaten, om ze vervolgens met karakterdoorborende reportages en columns van de top af te schieten. Time en Newsweek wijdden al twee omslagen aan Howard Dean voordat de eerste burger een stem had uitgebracht. Hij was een fenomeen, opgekomen door een internet-kruistocht met als referentie elf jaar gouverneurschap van een staat met het inwonertal van Rotterdam.

Maar na een paar maanden bewondering gemengd met spot (wat denkt-ie wel?) begon het legioen profielschrijvers en politieke humoristen in te zoomen op zijn verandering van standpunt in de kwesties X, Y en Z, zijn neiging dingen eruit te flappen die niet helemaal kloppen, of slecht vallen bij een bevolkingsgroep, al berustte de uitspraak op waarheid. En het ging steeds meer om zijn karakter: de vermeende boosheid én Het Judy Syndroom.

De media bouwden haar op als de grote onbekende. Waar is Judy Steinberg? Houdt zij niet van hem? Begrijpt zij niet dat zij aan de zijde van haar man hoort? Toen hij gouverneur van Vermont was kwam zij ook nooit naar staatsplechtigheden. Is hun relatie niet goed? Altijd maar die huisartsenpraktijk van haar. Komt ze ook niet in het Witte Huis wonen straks?

Tegen de tijd dat de kiezers van Iowa hun eerste zegje konden doen was Dean vrijwel rijp voor therapie. Althans in de hijgerige beleving van alle babbelaars op duizenden talkradio-stations, tv-nieuwsigheden op de kabel en ook in de gedrukte media die beter zouden moeten weten. Toen konden de Deans de druk niet langer weerstaan. Voor de draad met Judy.

In het laatste weekeinde vóór Iowa (nu twee weken geleden) werd dr. Steinberg ingevlogen. Zij ging mee de zaaltjes in. Dean werd derde in Iowa, `een nederlaag' gezien de maandenlang opgefokte koploper-publiciteit. Howard Deans problemen werden verergerd door de echo van de exuberante peptalk die hij voor 3500 teleurgestelde campagne-enthousiasten gaf. `The Scream', die door radio en televisie honderden zo niet duizenden keren werd herhaald, was een definitief bewijs dat `the character issue' geldig was.

Dean moest in New Hampshire zijn ingestorte opiniecijfers repareren, zijn verkoudheid overwinnen en zijn zogenaamde karakter-tekortkomingen voor het oog van de natie tegenspreken. Judy was opnieuw het medicijn. In een herberg in de besneeuwde buurstaat van Vermont lieten Howard en Judy zich, hand in hand, een half uur ondervragen door Diane Sawyer, een koningin van de soft focus open-uw-hart-televisie. We mochten haar Judy Dean noemen. Thuis was zij dr. Steinberg.

Judy bleek een ontwapenende huisarts uit New England te zijn, die zelden tv keek en niet wil dat het ding aan staat als de kinderen in de buurt zijn. Zij was eerlijk genoeg om de `Schreeuw' `silly' te noemen, maar zij had voldoende bewondering voor Howard en wat hij voor het land kon doen om haar praktijk in Vermont achter te laten. Misschien kon zij in het Witte Huis een kliniekje opzetten?

Het klonk charmant, sympathiek, gewoon en ook een tikje naïef. De campagne was er kennelijk wel blij mee, want men liet 120.000 videobanden maken die van-deur-tot-deur werden uitgereikt in New Hampshire. De campagne-website gaf een verwijzing, en het hielp Deans instorting in de peilingen te stoppen. Maar kan hij weer een held worden?

John Kerry, die maanden vocht tegen de beschuldiging dat hij `een patriciër uit Massachusetts' is, begreep het waarschijnlijk beter. Hij ging in New Hampshire ijshockeyen met een bekende speler. Zoals John Edwards hier in South Carolina gisteravond naar een concert ging van Hootie and the Blowfish, die hem steunen. Maar koploper John Kerry moet al meer en meer horen en lezen over de Botox-behandeling die hij zou hebben ondergaan. Dat strijkt rimpels tijdelijk glad. Wie rimpels heeft, is oud. Dat kan ook een kwestie van karakter zijn.