Wie doet wat?

Zoals elke politicus graag wil weten hoe wij, het Nederlandse volk, over hem denken, is het net zo belangrijk om te weten hoe de overheid eigenlijk over ons denkt. Daar is natuurlijk niet zo gemakkelijk achter te komen, tenzij er per ongeluk een microfoon blijft aanstaan. Maar uit de wijze waarop wij worden aangesproken in overheidscampagnes kan zeker wel het een en ander worden afgeleid. Neem nu de in het kader van het Equal-project van het Europees Sociaal Fonds gesubsidieerde campagne `Mannen in de hoofdrol'. De campagne is, zoals de voormalige staatssecretaris voor emancipatiezaken Phoa het verwoordde ,,gericht op het op gang brengen van bewustwording en discussie over de taakverdeling en rolverdeling tussen mannen en vrouwen. Het gaat daarbij vooral om de huidige eigen situatie versus de gewenste situatie, de voor- en nadelen alsook de mogelijkheden van het samen werken en samen zorgen''. `Mannen in de hoofdrol' ging op 3 maart 2003 van start met een grootscheeps mediaoffensief dat onder andere bestond uit spotjes op radio en televisie en dat nog duurt tot oktober dit jaar. De campagne kent ook een interactief gedeelte, de website wiedoetwat.nl, waarvan minister De Geus onlangs in een brief aan de Kamer overigens abusievelijk gedateerd op 27 januari 2007 – een tussentijdse impressie gaf.

Het is interessant om te zien hoe de burger en in het bijzonder de man wordt aangesproken op wiedoetwat.nl. Waarmee probeert men de man over de streep te trekken om zijn deel van de zorgtaken op zich te nemen? Welnu, hij wordt op de website aangesproken op een duidelijke ,,kerels onder elkaar in een truttige buurtkroeg manier''. Hij kan een smoezengenerator downloaden om onder huishoudelijke taken uit te komen of een spelletje vacuümvictim spelen. Daarbij is de hoofdrol weggelegd voor een mannetje (aangeduid als victim) die, terwijl hij door een agressief soort robots naar het leven wordt gestaan, een kamer moet stofzuigen.

Ook aan eventuele vrouwelijke bezoekers van de site is gedacht. Bij de beschrijving van de toetsen die gebruikt moeten worden om het spelletje te spelen, staat hulpvaardig vermeld: ,,Voor huisvrouwen die meedoen; deze toetsen vind je op je toetsenbord.'' Lachen!

Stereotypen en karikaturen worden niet geschuwd. Sterker nog, ze vormen in feite de kern van de boodschap die op wiedoetwat.nl wordt uitgedragen. De makers van de website gaan er bijvoorbeeld van uit dat iedereen wel weet dat vrouwen behalve het huishouden niets anders doen dan zeuren. Als een man eenmaal met een vrouw getrouwd is of samenwoont, zeurt zij voortdurend tegen hem en wel in het bijzonder over de verdeling van zorgtaken. Meelevend stellen de makers van de site dat je daar als man bepaald niet vrolijker van wordt. Maar ja, wat kun je doen? De keuze is beperkt, wordt uitgelegd. Je kunt óf terugzeuren, en daar word je niet gelukkiger van en je relatie komt er door onder druk te staan, óf iets aan de verdeling van de zorgtaken veranderen. Uiteraard wordt op de website aangegeven dat die laatstgenoemde keuze de beste is.

Waarom? Niet omdat het op de een of andere manier rechtvaardiger zou zijn, of wat ook. Nee, het belangrijkste argument is dat je anders als man het gevaar loopt om voortaan naast een ,,chagrijnige vermoeide dweil'' op de bank te zitten in plaats van naast die ,,opgewekte leuke meid''. Onder het kopje Mijn vrouw is leuker wordt vervolgens nog de volgende waardevolle informatie gegeven: ,,Ook niet onbelangrijk. Als je het voor elkaar krijgt dat er thuis minder gezeurd wordt, zul je zien dat je je vrouw weer een stuk leuker gaat vinden. En zij jou waarschijnlijk ook, hoewel het voor haar even wennen kan zijn dat er niets meer valt te zeuren. Wat moet ze nu tegen je zeggen?''

Kortom, de overheid en in het bijzonder de bestuurders die zich met emancipatie bezighouden, beschouwen mannen als personen die slechts aangesproken kunnen worden op het niveau van schoonmoedermoppen. De website stereotypeert dus niet alleen vrouwen maar ook mannen. Volgens deze campagne zijn mannen nog stommer, onwilliger en meer begriploos dan vrouwen zich dat ooit konden voorstellen. Ze zijn nog meer eendimensionaal dan in de eerste de beste sneue SBS6-porno-poging. Dat belooft nog wat als er straks soortgelijke campagnes zullen worden gevoerd ten behoeve van de emancipatie van allochtone mannen, tegen het verplicht dragen van hoofddoekjes en tegen genitale verminking van allochtone vrouwen. Ben benieuwd welke grappen en computerspelletjes men gaat maken om op deze punten een omslag in het denken en doen van moslimmannen te bewerkstelligen. Ik hoop in ieder geval dat dit niet gaat geschieden door middel van een kleine aanpassing van het ook al zo komisch bedoelde televisiespotje van SIRE ,,Wie is toch die man die 's zondags altijd het vlees snijdt?'' Dan zal het lachen je toch echt snel vergaan.

Waarschijnlijk is de inhoud van wiedoetwat.nl zo ongeveer wat wij ons moeten voorstellen bij door minister-president Balkenende en minister Donner goedgekeurde satire. Hoewel, de site, die `toegankelijk' en `onderhoudend' wil zijn, draagt niet het stempel van minister De Geus. ,,Aan de informatie kunnen geen rechten worden ontleend en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid neemt geen verantwoordelijkheid voor de consequenties van het gebruik van de geboden informatie.'' Kortom, als blijkt dat je vrouw toch een zeurende dweil blijft en het leven er met een eerlijke verdeling van zorgtaken toch niet beter op wordt voor mannen, jammer dan, al heet een ander project dat van harte door het ministerie wordt ondersteund dan wel weer `Mannen worden er beter van'.

De minister is maar wat trots op wiedoetwat.nl. In zijn tussentijdse evaluatie van het project stelt hij dat het Nederlandse voorzitterschap van de Europese Unie ,,goede mogelijkheden biedt om deze ongebruikelijke aanpak op emancipatieterrein onder de aandacht te brengen van andere lidstaten''. Goed idee. Een verklaring dat de emancipatie van de blanke vrouw af is, vooraf laten gaan door de beslissing om de pil niet langer te vergoeden en een campagne waarbij mannen worden benaderd alsof ze een IQ van rond de 50 hebben. Waarlijk, een opmerkelijk consistent emancipatiebeleid dat internationaal gezien mag worden.