Palestijns bestuur zakt in elkaar

Het Palestijnse zelfbestuur op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook staat op instorten. Het ligt niet alleen aan de Israëlische bezetting; het is ook de incompetentie van de oude garde.

Als Arabische koffie en zoete thee zijn geserveerd en iedereen in cafetaria Shamal in het vluchtenlingenkamp Jabaliya bij Gaza-stad content aan zijn nagila, de waterpijp, zuigt, verandert het gespreksonderwerp. De kansen van Ruud Gullit als trainer van Feyenoord – hier zitten dankzij satelliettelevisie echte kenners en fans van de coach aan tafel – zijn dan al grondig doorgenomen. En het is nu tijd voor de corruptie van de Palestijnse Autoriteit, de in Ramallah gevestigde `regering' van de Palestijnen.

,,Premier Abu Ala? Wie is dat?'' schampert Ashraf Zenzan, de eigenaar van Shamal. ,,De leider van een door en door corrupte bende in Ramallah'', voegt de jonge Aba Ibrahim daaraan toe. Het regent voorbeelden van producten en diensten die zonder het betalen van steekpenningen aan vertegenwoordigers van de Palestijnse Autoriteit niet kunnen worden bekomen. Hout, benzine, een rijbewijs, een bouwvergunning: er moet geschoven worden.

En als het gaat om recht en orde zijn de politie- en zogeheten preventieve veiligheidsdiensten die door de Palestijnse Autoriteit worden bestuurd nergens te bekennen. In de steden en kampen maken familieclans en organisaties als Hamas de dienst uit. Dat leidt tot willekeur, corruptie en onderlinge afrekeningen die gepaard gaan met dodelijke schietpartijen.

Zenzan, lid van de grootste Palestijnse organisatie, Fatah: ,,Hamas heeft het hier nu eigenlijk voor het zeggen en dat ligt niet alleen aan de bezetting en de militaire acties van de Israëliërs. Het ligt ook aan de incompetentie en de corruptie van de ministers en hun clans.'' Van de acht man aan tafel knikken vijf instemmend. Als er nu verkiezingen gehouden zouden worden voor verschillende openbare functies, dan zouden zij op een kandidaat van Hamas stemmen.

Als premier Ahmed Qurie in alle ernst zou pogen de moslimextremistische groepen te ontmantelen dan kan hij in de Gazastrook op een burgeroorlog rekenen. ,,Dat wordt een bloedbad, dat zou nooit worden geaccepteerd, want dat zou betekenen dat hij een lakei is van de Israëliërs en de Amerikanen. Wat hebben Abu Ala en al die anderen nou eigenlijk voor ons gedaan?'' zegt Hamnda Abdellah, een bakker die als de grenzen open zijn dagelijks heen en weer reist naar Tel Aviv en beter dan velen anderen in de Gazastrook beseft wat een enigszins normaal leven kan inhouden.

Qurie heeft aangekondigd dat op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook de politie- en veiligheidsdiensten orde gaan vestigen in de Palestijnse steden. Dat is een eis van de Israëlische en Amerikaanse regeringen, die dat hebben herhaald na de aanslag van gisteren in Jeruzalem. Maar dat zijn loze woorden van Qurie, want in dagelijkse werkelijkheid staat de Palestijnse Autoriteit op instorten.

Van besturen is nauwelijks sprake meer, ministers zijn schimmen en Qurie wordt beschouwd als een zwakkeling omdat hij niet tegen Israël op kan. In de Palestijnse media wordt al openlijk gesproken over ,,de desintegratie van de Palestijnse Autoriteit'' en ,,de crisis in Fatah'' als gevolg van de Israëlische acties en de intifadah. De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Kofi Annan, waarschuwde deze week in Brussel voor de onoverzienbare consequenties van de ineenstorting van de Palestijnse Autoriteit. Het zou het voorlopig einde inhouden van het streven naar de oprichting van een Palestijnse staat.

Hoe gering het gezag van de Palestijnse Autoriteit en de oude generatie van Fatahleiders is vandaag gebleken. De dader van de aanslag in Jeruzalem is een 24-jarige verkeersagent uit Bethlehem, Ali Juara, ook lid van de Aqsabrigades, een organisatie die met Fatah is verbonden. Terwijl Qurie in alle toonaarden de aanslag afkeurde, spraken jonge Fatah-leden op de Palestijnse televisie vol lof over de politieman. Beelden die in een rouwend en diepgeraakt Israël waar vandaag de tien doden worden begraven weer met afschuw werden bekeken. De kloof tussen de generatie van bejaarde Fatah-leden, die met Arafat in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw in Beiroet en Tunis zijn versmolten, en een jonge, zeer militante garde is een van de diepere problemen van de Palestijnse Autoriteit. De jonge garde dringt aan op verkiezingen en de formulering van een nieuwe harde strategie ten opzichte van Israël. De ouderen houden, net als Arafat zelf, vast aan hun posten en proberen te overleven.

In cafetaria Shamal was al voor de aanslag in Jeruzalem overeenstemming bereikt over de conclusie dat het vertrek van premier Qurie slechts een kwestie van tijd is en dat hoe langer de Israëlische bezetting duurt, hoe groter de verdeeldheid in Fatah zal worden. ,,De hele zaak staat op instorten, je leest het iedere dag in de krant. Sharon krijgt uiteindelijk helemaal zijn zin'', weet Zenzan en hij gaat zijn nagila met appeltabak nog eens verversen.