Liegen is het halve werk

Aan het begin van De show van je leven van John O'Farrell is hoofdpersoon Jimmy Conway jarig. Erg vrolijk wordt hij daar niet van. `Halverwege de zeventig, en nog steeds kwam mijn eerste felicitatie van mijn paps en mams.' De enige die met heel haar hart van Jimmy houdt, is Betty. Betty is weliswaar jong, gelukkig en mooi, maar toch vooral ook een bordercollie. Jimmy Conway leidt op zijn vijfendertigste het eenzame leven van een gesjeesde student. Alleen met de hond in een appartement vol half leeggegeten pizzadozen, doelloos en ontevreden.

De show van je leven gaat over middelmatig zijn en jezelf mislukt vinden, en over kinderdromen die nooit over zijn gegaan. Beroemd had Jimmy Conway willen zijn, rijk en begeerd, maar hij is leraar Engels in een grauwe kustplaats. O'Farrell, die onder andere voor de televisieprogramma's Spitting Image en Have I got news for you schrijft, weet met deze gegevens talloze originele grappen te maken. Binnen het voor de hand liggende wijst hij op het absurde.

De show van je leven is een vlot geschreven, geestige satire waarin de spot wordt gedreven met de huidige door beroemdheid en televisie geobsedeerde West-Europese maatschappij. O'Farrell is soms flauw en overdrijft, maar doet dat met flair, vaart en charme, zonder ongeloofwaardig of plat te worden.

Jimmy Conway krijgt van zijn broer voor zijn verjaardag brieven die hij op zijn veertiende aan zichzelf schreef. Aan zijn toekomstige zelf, in de zekerheid dat hij dan beroemd zou zijn. Het wakkert zijn ontevredenheid aan. Hij grijpt de eerstvolgende kans om zich belangrijk voor te doen met beide handen aan. Een buurtgenoot en beroemd presentator heeft tijdens het joggen een hartaanval gekregen. Laat Jimmy hem nou net een dag tevoren voor het eerst gesproken hebben – heel even, heel oppervlakkig. Hij laat er tegen de televisieverslaggevers geen twijfel over bestaan: ze waren de beste vrienden.

Van het een komt het ander. Hij bezoekt de begrafenis, samen met prinsen, popidolen en topsporters, en vertelt daar rond dat hij een cabaretier is die uit principe nooit op televisie is. Hij beweert onaangekondigde gelegenheidsoptredens te doen, in comedyclubs. Een journaliste van een belangrijke krant trapt er in, en na haar volgt de rest van het land. Jimmy wordt beroemd zonder iets anders te kunnen dan liegen. Uiteindelijk valt hij door de mand, maar dat gebeurt op een geheel onverwachte manier. O'Farrell rondt zijn verhaal in stijl af, grappig en origineel en ook verrassend gevoelig.

John O'Farrell: De show van je leven. Uit het Engels vertaald door Paul van den Hout.

Bert Bakker, 288 blz. €19,95