Kritiek BBC op rapport-Hutton

BBC-directeur Greg Dyke, die gisteren ontslag nam in de nasleep van het Hutton-rapport over de Kelly-affaire, heeft vanochtend ernstige kritiek geleverd op het ,,schokkend zwart-witte'' oordeel van de rechter, dat de regering van elke blaam zuiverde en de BBC in de ernstigste crisis van zijn bestaan stortte.

,,We wisten dat er fouten zijn gemaakt, maar we geloofden niet dat wij daarin de enigen waren'', zei Dyke vanochtend in een vraaggesprek met zijn ex-werkgever. Volgens hem heeft Lord Hutton zich ,,op verscheidene punten duidelijk vergist'' en ,,lijkt hij te suggereren dat een nieuwsorganisatie niet simpelweg een gezaghebbende `klokkenluider' mag citeren, maar dat ze moet bewijzen dat het waar is wat hij zegt. Dat zou een wetswijziging betekenen'', aldus Dyke.

Hij zei ook dat Alastair Campbell, ex-mediachef van premier Blair, zich na de publicatie van het rapport ,,onwaardig'' had gedragen, een verwijzing naar Campbells roep om nog meer ontslagen, nadat BBC-voorzitter Gavyn Davies woensdag zijn verantwoordelijkheid had genomen en ontslag nam.

Davies had net als Dyke reserves bij Huttons oordeel, maar zei dat ,,je nu eenmaal niet je scheidsrechter kunt kiezen''. Volgens Dyke heeft ,,de regering [in Lord Hutton] wel degelijk haar eigen scheidsrechter gekozen''. Hij zei benieuwd te zijn of andere leden van de Law Lords, het hoogste rechtscollege waarvan ook Hutton deel uitmaakte, hetzelfde oordeel zouden vellen. Dyke citeerde Stuart Purvis, voormalige chef van het commerciële station ITN, die het ,,opmerkelijk'' noemde dat ,,vrijwel iedereen in de regering het voordeel van de twijfel had gekregen, en niemand bij de BBC''.

De Britse publieke opinie deelt evenmin Huttons oordeel. Uit peilingen blijkt dat een meerderheid vindt dat kritiek van Hutton op de BBC weliswaar terecht was, maar ook dat Hutton te rooskleurig over de regering heeft geoordeeld.

Volgens een peiling voor The Guardian vertrouwen drie keer meer mensen op de BBC dan op de regering, maar de helft zei geen van beide te vertrouwen. Volgens een peiling in The Daily Telegraph vindt 56 procent van de Britten dat Hutton de ,,justitiële witkwast'' heeft gebruikt. Volgens The Independent zal Huttons eenzijdige oordeel Blair nog achtervolgen.

Waarnemend BBC-voorzitter Lord Ryder zei gisteren ,,zonder reserves'' excuus te maken voor de verslaggeving waarin de regering vorig jaar ervan werd beschuldigd de motieven voor de oorlog in Irak te hebben vervalst. Premier Tony Blair verwelkomde het excuus en zei dat ,,we nu verder kunnen gaan''. Volgens hem was de kous af geweest als de BBC meteen zijn verontschuldigingen had aangeboden voor het ,,ongefundeerde'' bericht. De premier zei ook dat de BBC zijn rol als ,,kritisch ondervrager'' van de regering niet hoeft op te geven.

De BBC kan in de nasleep van het Hutton-rapport onafhankelijk blijven. Dat heeft minister Tessa Jowell (Cultuur) gezegd na het ontslag van Dyke. Volgens Jowell is er geen reden voor angst dat Huttons kritiek wordt gebruikt om de onafhankelijkheid van de omroep te ondermijnen. ,,Een BBC moet niemands schoothond zijn, maar de regering beproeven en het debat aanmoedigen; dat is ons aller belang'', aldus Jowell, die het onstlag van Dyke en Davies een ,,eervolle stap'' noemde.

Binnen de BBC houdt de crisis onverminderd aan. Eenderde van het BBC-bestuur zou hebben gewild dat Dyke niet zou aftreden en binnen de omroep braken spontane acties uit om zijn vertrek ongedaan te maken. `Breng Dyke terug', aldus één spandoek bij het BBC-hoofkantoor. The Guardian, die zich fel tegen Hutton heeft gekeerd, herhaalt dit verzoek vanochtend op de voorpagina. Op Dyke's auto had iemand met lippenstift geschreven: `We Love U, Greg'. Dyke geldt als een succesvolle manager, die de BBC de afgelopen vier jaar met behoud van de publieke functie het digitale tijdperk heeft binnengeleid, waarin de omroep moet concurreren met commerciële stations.

Een emotionele Dyke zei dat hij eigenlijk niet wegwilde, maar dat zijn vertrek noodzakelijk was om een streep onder affaire te kunnen zetten. Volgens hem is het behoud van de onafhankelijkheid van de omroep nu het belangrijkst.

Sommige parlementariërs en BBC'ers hebben gezegd te vrezen dat de regering een einde wil maken aan de huidige semi-onafhankelijke bestuursstructuur, waarbij de governors zowel besturen als toezicht houden. Ze denken dat de regering de omroep vanaf 2006, als het officiële handvest vernieuwd moet zijn, wil onderbrengen bij het regeringsorgaan dat nu al toezicht houdt op de andere audiovisuele media, Ofcom. Hutton had ernstige kritiek op de huidige governors, die in beide functies zouden hebben gefaald. Sommige parlementariërs maken er geen geheim van het rapport juist te willen gebruiken om de omroep in het politieke gareel te brengen.

debat in Engeland pagina 7