`Economie gunstigst sinds jaren '80'

Net gewend aan het idee dat de recessie voorbij is? Volgens de Amerikaanse econoom Gail Fosler heeft de wereld al dit jaar de sterkste economische groei in twintig jaar voor de boeg.

Dat de Amerikaanse economie in volle vaart het verkiezingsjaar 2004 in gaat, daar is het gros van de analisten op de financiële markten het wel over eens. Morgen zal de eerste schatting binnenkomen over de economische groei in het afgelopen vierde kwartaal in de Verenigde Staten. Een verdere voorzetting van het voorspoedige herstel dat 2003 tot dusverre kenmerkte, wordt verwacht. Maar er zijn economen die zelfs een verdere acceleratie zien. Gail Fosler, chef-econoom van de Conference Board, is een van hen. De Conference Board is een door het bedrijfsleven gesteunde onderzoeksorganisatie, die onder meer verantwoordelijk is voor het bijhouden van de vertrouwensindicatoren, de bekende index van inkoopmanagers en de leading indicators van de Amerikaanse economie.

Fosler, zelf meermalen bekroond als beste voorspeller van de economie van de VS, is buitengewoon optimistisch voor 2004 en de aanvang van het jaar daarop. De Conference Board voorziet een onvoorstelbare 5,9 procent gemiddelde economische groei in het zojuist begonnen jaar.

Fosler baseert haar vertrouwen mede op de voorlopende indicatoren die de Conference Board opstelt voor de VS, de grote Europese landen en bijvoorbeeld Japan. ,,We besteden erg veel tijd aan het doorgronden van de dynamiek van de conjunctuur'', stelt ze. ,,De economische activiteit in de Westerse economieën verschuift structureel steeds verder naar de dienstensector, die als minder conjunctuurgevoelig te boek staat. Maar toch wordt het patroon van de conjunctuur nog steeds bepaald door de industriële activiteit die overblijft.'' De dienstensector bouwt deels voort op de industriële activiteit, en krijgt zo een cyclischer karakter dan op het eerste gezicht lijkt.

Fosler denkt dat de Amerikaanse economie langzamerhand in een fase raakt waarin de positieve invloeden elkaar beginnen te versterken. De consumptieve bestedingen trekken verder aan, bedrijven huren weer meer mensen in, waardoor de oplopende werkgelegenheid de bestedingen weer aanjaagt. Daar valt tegenin te brengen dat de belastingverlagingen, extreem lage rente en oplopend begrotingstekort in de VS een geweldige impuls zijn geweest, waarvan het effect binnenkort is uitgewerkt. Fosler gelooft weinig van deze benadering. ,,Soms denk ik wel eens dat we een prinses op de erwt zijn geworden. Zelfs door vijf matrassen heen voelen we wel een hobbeltje waar wat op aan te merken is.'' De klachten over de werkgelegenheid die niet snel genoeg aantrekt, zijn daar volgens haar een voorbeeld van. ,,Mensen vergeten dat de werkloosheid nog steeds dik onder de 6 procent is.''

Wat de economische ontwikkeling in de VS nog verder versterkt, is dat in de belangrijkste economische regio's van de wereld er eveneens sprake is van een opwaartse beweging. ,,De wereldwijde conjunctuur is op dit moment sterk gesynchroniseerd.'' Begin jaren negentig gooiden de naweeën van de Duitse hereniging de synchroniteit van de wereldeconomie nog in de war. In 1997 en 1998 was dat de Azië-crisis. Maar de gelijktijdigheid is volgens Fosler terug. Zij voorziet op de korte termijn dan ook een flinke opleving in zowel Europa als Japan.

Waar veel economen het huidige economische klimaat als onzeker betitelen, benadrukt Fosler juist de positieve kant. ,,Doe eens een stap terug. Herinner je dat er in de afgelopen jaren terroristische aanslagen zijn geweest op New York en Washington, dat de VS twee oorlogen zijn begonnen, in Afghanistan en Irak. En dat de krach op de effectenbeurzen een vermogensverlies heeft opgeleverd vergelijkbaar met 1929. Dan is het juist verrassend hoe goed de economie ervoor staat.''

Dat wil niet zeggen dat Fosler niet voorzichtig is. Zij wijst erop dat de voorlopende indicatoren voor de industriële productie wijzen op een afname van de snelle groei in 2005. De forse stijging van de grondstoffenprijzen is een risico, en ook een eventuele stijging van de Amerikaanse rente. De belangrijkste verbindende factor voor de gelijktijde mondiale conjunctuurbeweging van dit moment is volgens haar de in de VS ontketende wereldwijde liquiditeitsgolf – de groeiende hoeveelheid geld die in het internationale financiële systeem rondklotst. De extreem lage Amerikaanse rente, van 1 procent, is daarvan de voornaamste oorzaak, en het Amerikaanse rentebeleid is dan ook de sleutel voor de mondiale conjunctuur.

Met een weergaloos jaar voor de boeg, waarin de wereldeconomie volgens Fosler met 5 procent de sterkste groei vertoont in twintig jaar, is haar boodschap aan het bedrijfsleven om door de conjunctuurpiek heen te kijken en beide benen op de grond te houden. Foslers advies het hoofd koel te houden bij een te snelle groei zal de Europeanen duizelen. Zij waren nog maar net voorzichtig aan het idee aan het wennen dat de recessie voorbij is.