Vogelgriep kan markten besmetten

Mondiale beleggers zijn als de dood voor verkouden Aziaten, vooral op grond van de oude marktwijsheid dat de rest van de wereld kou vat als Hongkong niest. Vandaar de bezorgdheid dat de Aziatische vogelgriep kan uitgroeien tot sars-achtige proporties. Daarom eerst maar even het goede nieuws: het vogelgriepvirus lijkt in vrijwel niets op het longontsteking veroorzakende sars-virus. De reactie van de financiële markten op de negen slachtoffers die het virus tot nu toe heeft geeist, is dan ook gering. Helaas is het feit dat de vogelgriep iets heel anders is dan sars tegelijkertijd het slechte nieuws.

Sars, dat tot al die griezelige mondkapjes leidde, was in de eerste plaats een stedelijk verschijnsel. De vogelgriep manifesteert zich daarentegen met name op het platteland en beperkt zich vooralsnog tot mensen die met besmette vogels in aanraking komen. Er is ook geen bewijs dat de vogelgriep van mens op mens overspringt; voor besmetting met sars was een hoestbui genoeg. Hongkong had al eens eerder met een vogelgriepepidemie te maken, in 1997. De lokale autoriteiten weten dus beter wat ze moeten doen en hebben nu sneller gehandeld, in tegenstelling tot de ontkenningen die de aanvankelijke officiële reacties op sars karakteriseerden. Er zijn al zo'n twintig miljoen Aziatische kippen geruimd. De markten voelen zich gerustgesteld. Maar dan nu het slechte nieuws. Het sterftepercentage van deze vogelgriepvariant kon wel eens 35 procent bedragen – tweemaal dat van sars en veertien maal dat van de Spaanse griep, die in 1918 meer dan 20 miljoen slachtoffers maakte en net als de meeste nieuwe griepvarianten was ontstaan onder Aziatisch pluimvee. Er is geen vaccin en er zijn geen voorraden van de twee geneesmiddelen – een van Roche en een van GlaxoSmithKline – die op enig succes kunnen bogen bij het bestrijden van de infectie. Het virus is op hetzelfde moment in diverse Aziatische landen opgedoken, wat erop duidt dat het om méér gaat dan een angstaanjagend toeval. De verspreiding zou wel eens kunnen samenhangen met de trek van geïnfecteerde vogels, zoals eenden en ooievaars.

Maar het belangrijkste is dat het vogelgriepvirus nauw verwant is aan het zeer besmettelijke influenzavirus. Dat is de reden waarom gevreesd wordt dat de vogelgriep iemand zal besmetten die al griep heeft, waarna het menselijke virus zou kunnen muteren tot een zeer besmettelijk, dodelijk supervirus. Dat is niet zo buitenissig als het klinkt, want griepvirussen muteren vaker op deze manier.

Voor beleggers brengt het verschil tussen vogelgriep en sars nog een andere zorg met zich mee: toen de paniek over sars in maart vorig jaar zijn hoogtepunt bereikte, was de oorlog in Irak net begonnen. Een groot deel van de angst was dus al in de koersen verdisconteerd. Sindsdien heeft de slinger zich in de tegenovergestelde richting bewogen en zijn de Aziatische aandelen, gerekend in dollars, met meer dan 70 procent in waarde gestegen. Daardoor zijn ze kwetsbaar geworden voor winstneming. Er is niet meer zo heel veel voor nodig om beleggers de andere kant op te laten hollen.

Onder redactie van Hugo Dixon. Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld.