Niet kienen in het crisiscentrum

543 inwoners van het Limburgse Stein moeten uit voorzorg hun huis verlaten. Als de kanaaldijk doorbreekt staat het water twee meter hoog. ,,Ik mag niet terug en mijn hond is nog thuis.''

Het gemeenschapshuis Socio Centrum in Stein ziet er feestelijk uit. Binnen bungelen ballonnen, boven de ingang hangt een vrolijke pop: carnaval komt eraan. Maar wie de uitspanning gisteravond betrad, zag vooral serieuze gezichten. Het Socio Centrum fungeert als opvangcentrum voor 543 bewoners die hun huizen hebben moeten verlaten in verband met de mogelijke dijkdoorbraak van het Julianakanaal.

's Middags zagen deze dorpelingen ineens ,,vrij veel politie'' in hun wijk, vertelt senior J. Jacobs, die thee krijgt ingeschonken. Nee, hij was niet in paniek geraakt. Toen hij hoorde dat het om ,,dreigend water'' ging, dacht hij meteen aan de Maas. ,,Ik heb al vaker Maaswater aan de deur gehad, in de jaren negentig bijvoorbeeld.''

Een aantal buurtbewoners onderkende het gevaar aanvankelijk niet, en vertrok pas toen de agenten aankondigden desnoods de mobiele eenheid in te schakelen. Andere, geschrokken mensen, wilden juist graag zo snel mogelijk weg.

J. Madiol en zijn vrouw moesten hun woning, een appartement in het kasteel van Stein op een steenworp van het Julianakanaal, in ijltempo verlaten. Hij dacht eerst dat het om een brandweeroefening ging. Bang is hij niet geweest. ,,Ik denk dat het met een sisser afloopt.'' Madiol (,,We gaan naar onze zoon in Geleen'') vertelt ,,heel tevreden'' te zijn over de opvang.

Hij is niet de enige. Diverse evacués wijzen op de ,,vele vrijwilligers'' die naar het Socio Centrum zijn gekomen. En ze zeggen ,,trots'' te zijn op hun ,,prachtige medeburgers'' die zich hebben aangemeld als gastgezin. Een van hen: ,,Het toont toch de betrokkenheid van de mensen aan. Zoiets kan alleen in een dorp, dat gebeurt niet in Amsterdam.'' Niet één ontheemde hoeft de nacht in het gemeenschapshuis door te brengen, meldt een woordvoerder van de gemeente.

Maar in het warme Socio Centrum, waar koffie, broodjes en erwtensoep royaal rondgaan, wordt desondanks ook geklaagd. Een oudere mevrouw kan haar tranen nauwelijks bedwingen. Haar hond zit nog in haar huis in de verlaten wijk. Helemaal alleen, net als de hond van haar zoon, die een straat verder woont. Tegen zessen wilde ze het dier gaan ophalen, maar de politie hield haar tegen. Ze had het arme dier toch nog kunnen veiligstellen? Stel dat de buurt onderloopt – ze heeft gehoord dat het water een hoogte van twee meter kan bereiken. Maar alles komt toch goed: haar zoon wist de afzetting te omzeilen en heeft beide dieren bevrijd.

Inmiddels discussiëren de dorpelingen in én buiten het gemeenschapshuis over de ,,lekkende dijk''. Een vrouw zegt het niet te kunnen begrijpen. Vanochtend wandelde ze nog, als zo vaak, langs het Julianakanaal. ,,Ik heb daar nooit iets gezien dat op enig gevaar wees.'' Maar anderen spreken haar tegen. Zij zeggen dat er al lange tijd veel gaten in de dijk zaten. ,,Met eigen ogen gezien, ze zijn aangevreten door de ratten.''

Woordvoerder K. Wu van Rijkswaterstaat vertelt dat regelmatig inspecties en onderhoud worden gepleegd. ,,Een paar jaar geleden is niet ver van Stein de `bekleding' van het kanaal nog gerepareerd.'' Van zwakke plekken in dit dijkvak was Rijkswaterstaat niets bekend. De in 1935 gebouwde dijk is volgens beproefde methoden aangelegd, aldus de woordvoerder.

Maar senior J. Jacobs heeft zijn twijfels. ,,Er wordt zwaar bezuinigd'', zegt hij. ,,Dat geldt ook voor de Maasdijken. En áls het rijk er centen aan uitgeeft, dan gaat dat naar Hollandse dijken. De provincie Limburg zien ze niet zo staan daar in Den Haag.'' Jacobs zegt te hopen vandaag weer naar huis te kunnen, maar burgemeester E. Meijer heeft laten weten dat dat nog enkele dagen kan duren. Het herstellen van de dijk kost tijd, óók omdat de aanvoer van zandzakken aanvankelijk langzaam verloopt. Vrachtwagens kunnen nauwelijks of niet manoeuvreren op het smalle fietspad dat tussen het kanaal en een bos ligt. Het zand wordt later per pontons aangevoerd.

De politie schermt het gebied af voor ramptoeristen, die op allerlei manieren dichterbij willen komen. Een enkele nieuwsgierige stopt laat op de avond zelfs op de snelweg Heerlen-Antwerpen, waaraan het aan de Belgische grens gelegen Stein grenst. Vandaar ziet hij echter niet veel meer dan een paar lampen.

Intussen kan het licht in gemeenschapshuis Socio Centrum bijna uit. Vrijwel iedereen is vertrokken door de deur met daarop de tekst: `Vanavond geen kienen in verband met crisiscentrum'.