Frans spreken en lezen in Georgië

Toen Bernd Lichtenberg tien jaar geleden het scenario bedacht voor Goodbye, Lenin! hingen er volgens de schrijver meer verhalen in de lucht over ontkenning van de nieuwe realiteit van de postcommunistische samenleving. Nu komt er een variant uit Frankrijk, het speelfilmdebuut van Julie Bertucelli (geen familie van Bertolucci, wel dochter van regisseur Jean-Louis Bertucelli). Depuis gu'Otar est parti speelt zich af in een gezin in de Georgische hoofdstad Tbilisi. De zoon, Otar, vernoemd naar de Georgische regisseur Otar Iosseliani, bij wie Bertucelli regieassistent is geweest, besluit zijn geluk te gaan beproeven in Parijs. Zijn moeder, zuster en nichtje blijven achter in Georgië, waar het licht bijna elke avond uitvalt en er geen water uit de kraan komt net als je onder de douche je haar hebt ingezeept. De dochter werkt niet meer als ingenieur, maar verkoopt langzaam de mooie spullen uit het huis op de rommelmarkt. Alleen de boeken worden niet verkocht.

De negentigjarige moeder leeft op als er een brief of een telefoontje uit Parijs komt. Op een dag horen dochter en kleindochter dat Otar is overleden. Ze besluiten het niet aan zijn moeder te vertellen.

Het gelieg dat hier op volgt, is minder inventief dan in Goodbye, Lenin! Echt komisch wordt het ook nooit. `Bitterzoet' wordt zo'n film dan genoemd. Natuurlijk wordt wel de parallel gelegd met leven onder het communisme, toen leugens heel gewoon waren. De moeder gelooft nog steeds dat Stalin nog nooit iemand ter dood heeft laten veroordelen. Voor nog meer bitter zorgt het karakter van de oma, die bepaald geen zoet oud dametje is. De spanningen in het gezin kunnen er hoog van oplopen.

Simpel elegant is de oplossing die Bertucelli vond voor het feit dat er in de film met zijn internationale cast - alleen de moeder wordt gespeeld door een Georgische - veel Frans wordt gesproken. De familie is francofiel. De grootmoeder wordt gespeeld door de negentigjarige Poolse Esther Gorintin, die pas zes jaar geleden met acteren begon, en sindsdien al in zeven Franse films heeft gespeeld. Talent komt altijd bovendrijven.

Depuis qu'Otar est parti. Regie: Julie Bertucelli. Met: Esther Gorintin, Nino Khomassouridze, Dinara Drooukarova. In 12 bioscopen.