Effectief katholiek

Homo's zijn seksueel geperverteerd en Hugo Claus is een smeerlap. Spreekt de pasbenoemde kardinaal Gustaf Joos in de lijn van Rome?

Tot zijn eigen verbazing werd eind vorig jaar plotseling de pastoor van het Belgische Landskouter, deelgemeente van Oosterzele, tot kardinaal benoemd. De tachtigjarige Gustaaf Joos correspondeerde trouw met zijn voormalige studievriend paus Johannes Paulus II, was geliefd bij zijn handvol parochianen en had als kerkelijk rechter het tweede huwelijk van Helmut Lotti mogelijk gemaakt. Maar om dat nu te belonen met een zetel in het hoogste college van de katholieke kerk... Niet minder verbaasd waren de Nijmeegse kerkhistoricus Peter Nissen, die sprak van een `schoonheidsfoutje', en Rik Torfs, hoogleraar kerkelijk recht te Leuven: ,,Het is nog nooit vertoond dat de paus een vriend tot kardinaal benoemt.''

Was hier inderdaad sprake van een slordigheidje, of onderschatten de Vaticaanvorsers Karol Wojtyla's raffinement? Ik denk het laatste. Sinds de verbanning van monseigneur Gijsen naar IJsland is in de Lage Landen nooit meer de onversneden katholieke boodschap verkondigd. Het Vaticaan kon nog zoveel decreten en geboden uitvaardigen, in Nederland en Vlaanderen klopte men aan dovemans deur. We golden te Rome geruime tijd als `de progressieve provincie', waar een halfzachte kliek van 8 mei-, oecumene- en beatmis-pastoors de dienst uitmaakte. Alleen uit de hoek van imams klonk in deze contreien nog wel een waarschuwend woord tegen de verwildering der zeden, terwijl de katholieken daar verdorie sinds jaar en dag het patent op hadden.

In een taalgebied waar homohuwelijk, abortus en euthanasie al gemeengoed zijn en niemand zelfs het woord celibaat meer kent, moest nodig een spreekbuis worden benoemd van Gods vertegenwoordiger op aarde. Ziedaar Joos' door Rome ingefluisterde missie. ,,Maar mijn invloed reikt niet verder dan de Landskouterse grens'', sputterde de kardinaal nog tegen. Hij maakt immers geen deel uit van het Belgische Bisschoppenconvent. Joos werd geadviseerd de landelijke media te zoeken. Zo verscheen vorige week in het Vlaamse blootblad P-Magazine een vraaggesprek, waarin de kardinaal stelde dat ,,van al wie zich lesbisch of homo noemt, er hoogstens 5 tot 10 procent ook effectief homo of lesbisch is''. De rest is `seksueel geperverteerd'. Condooms geven volgens Joos een ,,onterecht gevoel van vrijheid'', terwijl hoerenbezoek beter is dan dat een man een vrouw verleidt of verkracht. Schrijvers als Jef Geraerts en Hugo Claus zijn `smeerlappen' en algemeen stemrecht `slaat nergens op', want te veel leeghoofden zonder moraal worden verkozen.

De citaten bereikten via Reuters de wereldpers en dagblad De Morgen riep Joos direct uit tot ,,Kardinaal van Zevergem en Zottegem''. In België groeide de verontwaardiging: homo-organisaties dienden een klacht in en aartsbisschop Danneels verklaarde dat het hier slechts de opvattingen van een privé-persoon betrof. Verontwaardiging ook in Nederland: een homoseksuele reporter van Netwerk stelde Joos de vraag: ,,Ben ik pervers?'' Maar de kardinaal bleef aimabel en nam niets van zijn woorden terug.

Geen wonder, de uitspraken waren geheel in de lijn van Rome. Johannes Paulus II heeft herhaaldelijk betoogd dat homoseksualiteit tegennatuurlijk is en dat condooms ook in het aids-tijdperk uit den boze zijn. Dat prostitutie te verkiezen is boven overspel is eveneens geheel volgens de richtlijnen. Uiteraard is het zuur voor de kerk dat onze staatsmacht niet meer door goddelijk geïnspireerde partijen wordt gedomineerd; en uiteraard rust er een vloek op boeken waarin vrije seks wordt gepropageerd.

In Joos' teksten schuilt niets nieuws voor wie de pauselijke boodschappen de afgelopen decennia volgde. Wel nieuw is dat die nu weer zo authentiek in onze taal worden vertolkt. Het waarachtig hoorngeschal vanuit Landskouter moet worden genoten en gekoesterd zolang het nog kan. Want tenslotte is van de roomsen nog hoogstens 5 tot 10 procent effectief katholiek.