See you in food court

Steeds vaker worden conflicten over voedsel voor de rechter uitgevochten. Het wachten is op een fastfoodketen die dikke consumenten aanklaagt vanwege hun schransgedrag.

Ook de eetsamenleving ontkomt niet aan verharding. Schadeclaims en processen zijn aan de orde van de dag. Bolletje had het aan de stok met de uitvinder van de revolutionaire beschuit met een hapje eruit. Amsterdamse chocolatiers zijn elkaar voor de rechter in de haren gevlogen over bonbonplagiaat. De consument laat zich ook niet onbetuigd. McDonald's is ooit veroordeeld voor het verkopen van te hete koffie, terwijl een goede kop koffie toch heet moet zijn. Een buitenbeentje is de dikke Singaporees die de emotionele schade die het afzakken van zijn broek tijdens een sollicitatiegesprek aanrichtte nu eens niet op een hamburgerketen wil verhalen, maar op de producent van zijn broekriem.

De voedselindustrie slaat terug. In Engeland klaagde McDonald's actievoerders aan wegens smaad. In Italië heeft de hamburgerketen vorig jaar een proces aangespannen tegen restaurantcriticus Edoardo Raspelli die gewag had gemaakt van zijn wat minder bevredigende eetervaringen. Zijn ontboezeming over `obscene frietjes die naar papier smaken' zou hem volgens de eis op 21 miljoen euro moeten komen staan.

See you in food court. Het is nog maar kinderspel. Na de succesvolle procedures tegen de sigarettenindustrie zagen geslepen advocaten ook wel brood in een aanklacht namens de vijftienjarige, tweehonderd kilo zware Gregory en zeven andere vetzuchtige New Yorkse kinderen tegen, alweer, McDonald's. De multinationals zijn de klos. De procederende consument lijkt zich eerder te laten leiden door het vooruitzicht op een fikse som geld dan door het verlangen naar morele genoegdoening van aangericht leed. Bij een multinational is nu eenmaal meer te halen dan bij Marco en Anita van de snackbar op de hoek.

Een groeimarkt, moet het advocatenduo Hirsch en Banzaf cynisch hebben gedacht met de gezondheidsstatistieken in de hand. Het verwijt aan de hamburgergigant was dat hij schuldig is aan de vetzucht en de daaraan gerelateerde ziektes van hun jonge, veel te dikke gasten. De jeugd zou worden verleid tot het ongebreideld eten van hamburgers, frietjes en shakes, zonder dat erbij wordt verteld hoe ongezond dat wel niet is.

De markt voor de voedselschadeadvocaat is minder veelbelovend dan gedacht. Vandaag is het precies een jaar geleden dat een rechter de eerste claim afwees, maar het advocatenduo is het blijven proberen. Steeds krijgen ze nul op rekest. Rechter Sweet – die zou ik ook graag een oordeel horen uitspreken in een zaak tegen snoepfabrikant Mars – oordeelde dat consumenten geacht mogen worden te weten dat veel en vet eten ongezond is. Een restaurant is niet verantwoordelijk voor het onverantwoordelijk schransen van zijn klanten en het is niet aan de wet de dikkerds te beschermen tegen hun eigen excessieve eetgedrag.

Wat zou je McDonald's ook mogen aanrekenen? Misschien dat ze dat een beker cola, een zak frietjes en een hamburger met vijftien gram sla als een maaltijd presenteren. Dan kun je bijna elk sterrenrestaurant aanklagen, daar zijn ze doorgaans ook niet scheutig met groente. En je kunt bij McDonald's natuurlijk gewoon een beker sla bestellen.

Blijft het probleem dat de consument zijn gevoel voor proporties kwijt is. Een partij bedorven huzarensalade, met verontreinigd voer gemeste kippen of drie koeien met een kwalijke virusziekte kunnen een heel land in rep en roer brengen. Er is weinig wat de van de voedselproductie zo onthechte burger meer vrees aanjaagt dan voedselonveiligheid. Ik wil dat niet bagatelliseren, maar vele en vele malen meer mensen leggen het loodje door ongezonde eetgewoontes dan door het eten van onveilig voedsel. De grootste bedreiging voor de volksgezondheid is het volk zelf.

Onlangs berichtten de kranten over peuters die al televisiekijkend dichtgroeien in hun buggy's in plaats van de jonge lijfjes slank en lenig te houden aan het klimrek. Tientallen jaren van vrijblijvende campagnes voor gezonde voeding hebben weinig effect gehad. De communicatieadviseurs moeten eruit, want het is tijd voor een beleid van Donneriaanse strengheid met Rotterdamse daadkracht. Belasting op vet en zoet voedsel is vorige week al voorgesteld tijdens een congres in Utrecht over de bestrijding van vetzucht.

Het kan nog driester. Restaurants mogen de gezette gast geen bord eten meer voorzetten, net zoals een kastelein geen drank mag schenken aan een dronken cafébezoeker. Wees ook niet bang voor de uiterste consequentie. De volvette vreters mogen niet langer de fastfoodketens aanklagen. Keer de zaak om. McDonald's, sleep de consument die zich schuldig maakt aan onverantwoord eetgedrag voor de rechter! Er ligt een markt open voor de schransschadeadvocaat.