Links- handigheid is niet absoluut

Wanneer is iemand linkshandig? Dat is niet zo makkelijk vast te stellen als het lijkt. Sommige mensen schrijven links, maar verder doen ze vrijwel alles rechts: werken met de muis, een bal gooien, snijden met een mes, haar kammen. Maar ook het omgekeerde komt voor. Vroeger werden kinderen op school gedwongen om rechts te schrijven – hoe linkshandig ze verder ook waren – waarna ze dat zijn blijven doen. En je hebt mensen die het allemaal weinig uitmaakt, amfidexters die links even goed zijn als rechts. Linkshandigheid is daarom niet iets absoluuts, iets wat je wel of niet hebt.

Dat is dan ook de reden waarom linkshandige mensen heel verschillend oordelen over de noodzaak van speciale scharen, kurkentrekkers, blikopeners en computermuizen voor linkshandigen. `Zijn die er echt? Wat een uitkomst!' zegt de ene linkshandige. `Van mij hoeft het niet. Nergens voor nodig', zegt de andere. De meeste linkshandigen zitten er zo'n beetje tussenin: `Ach, overdreven. Maar die linkshandige schaar komt wel eens van pas.'

In ieder land zijn er wel een of twee winkels met producten voor linkshandigen. In Nederland is dat de Linkshandigenshop (www.linkshandigenshop.nl) in Deventer, in België de winkel Bongo (www.bongo.be) in Beersel nabij Brussel. Voor linkshandige gitaarspelers en golfers zijn er adressen te vinden op http://linkhandigen.pagina.nl, een pagina die verder nogal tegenvalt.

Het aardige van het doorbladeren van een catalogus van producten voor linkshandigen is dat je je er plotseling van bewust wordt hoe asymmetrisch sommige dingen eigenlijk zijn. Een hamer is spiegelsymmetrisch, maar een tang en een schaar niet. Voor een nijptang is dat niet erg – die kun je zowel links als rechts hanteren – maar bij een schaar merk je dat je vingers meer doen dan alleen de benen naar elkaar toe bewegen. Zonder dat je het weet, houd je de schaar zo vast dat je een verwringing tegengaat. Doe je dat niet, dan wijken de schaarhelften zo dat een papier tussen de schaarhelften terechtkomt. Met een rechtshandige schaar kun je vrijwel niet linkshandig knippen.

Een linkshandige kurkentrekker blijkt in de praktijk niet zo noodzakelijk te zijn – bij veel echtparen ontstaat er vanzelf een rolverdeling voor het opentrekken van de fles. Maar een linksdraaiende kurkentrekker is wel een leuk cadeautje, niet alleen om een rechtshandige totaal verbouwereerd te doen zijn, maar ook om een natuurkundeleraar de gordijnen in te jagen tijdens de lessen waarin hij de kurkentrekkerregel over stroomrichting en magnetisch veld uitlegt.

Een horloge voor linkshandigen is een horloge dat je rechts draagt, met het knopje links, zodat je de wijzers met de linkerhand kunt verzetten. Tja, of hiermee groot wereldleed wordt opgelost, valt te te betwijfelen. Maar misschien zijn er andere redenen om een horloge met het knopje aan de linkerkant (bij het cijfer 9) te willen hebben.

Linkshandige blikopeners daarentegen worden door veel linkshandigen zeer gewaardeerd. Net zoals linkshandige dunschillers voor aardappelen, en linkshandige aspergeschillers. Er zijn echter ook schillers die symmetrisch zijn, die je dus niet in een speciale linkshandigenwinkel hoeft te kopen. Want dat is toch wel een groot nadeel van al deze linkshandige spullen: ze zijn vaak erg duur, veel duurder dan de gewone spullen voor rechtshandigen die nu eenmaal de meerderheid vormen.

Linkshandige tuinliefhebbers hoeven geen linkshandige snoeischaar te kopen. Eentje van het `aambeeldtype', waarbij slechts één bekhelft scherp is, kun je zowel links als rechtshandig hanteren. Een linkshandige sikkel kan echter heel handig zijn.

Soms zit de asymmetrie diep verborgen. In een lichtgewicht dwarsslaperstentje met de stok uit het midden ligt het hoofdeinde vast. Probeer dat tentje eerst even uit. De linkshandige bemerkt dat hij steunend op zijn rechterarm altijd met zijn rug naar de uitgang zit.