Enquête: joden zijn anders

Bijna de helft van de Europese ondervraagden vindt dat joden in hun land een andere `mentaliteit en levensstijl' hebben dan de rest van de bevolking.

Uit een onderzoek in opdracht van de Italiaanse krant Corriere della Serra, uitgevoerd in negen Europese landen waaronder Nederland, blijkt dat zo'n 40 procent van de ondervraagden denkt dat joden in hun land `een bijzondere relatie met geld' hebben. Ruim 37 procent van de ondervraagden is van mening dat joden `moeten stoppen met hun slachtofferrol in de Holocaust en de vervolgingen van vijftig jaar geleden'. Ook noemt 18 procent van de ondervraagden het jodendom `intolerant' en beschouwt 17 procent joden niet als `landgenoot'.

Joodse organisaties zien in de uitslag een nieuw bewijs van toenemend antisemitisme in Europa. ,,Het is duidelijk dat het virus van het antisemitisme veel veerkrachtiger en sterker is dan we in het veleden dachten'', aldus de in Israël wonende rabbi David Rosen van het American Jewish Committee. Volgens Rosen steekt het antisemitisme weer de kop op nu de verschrikkingen van de Holocaust steeds langer geleden zijn. ,,Opmerkelijker dan het grote percentage van mensen die deze mening zijn toegedaan, is het percentage manden dat bereid is om het toe te geven.''

De onderzoekers vermoeden dat de mening over joden verband houdt met de Israëlische politiek. Van de ondervraagden vindt 71 procent dat Israël zich uit de bezette Palestijnse gebieden moet terugtrekken; 68 procent vindt dat de staat Israël bestaansrecht heeft. Twee maanden geleden bleek uit een onderzoek in opdracht van de Europese Commissie dat 59 procent van de Europeanen Israël beschouwen als een gevaar voor de wereldvrede. Door Israël werd dat uitgelegd als antisemitisme. Critici vonden dat ze een anti-Israëlische visie te gemakkelijk anti-joods werd genoemd.

In Italië ligt het aantal mensen dat joden `anders' noemt met ruim 50 procent hoger dan elders; 23 procent van de Italianen beschouwt joden niet als goede `landgenoten'. Tullia Zevi, een Italiaanse joodse leider, relateert dat aan het groeiende aantal moslims in Italië, vooral immigranten. ,,Zij brengen een negatieve houding mee tegenover zionisme en premier Sharon. Die dragen ze over op anderen, die zich daarna tegen eeuwneoude lokale [joodse] gemeenschappen keren.''