Een eersteklas utka

Een energiebedrijf in Vladivostok wilde de huisdieren van wan- betalers gijzelen, meldde deze krant in oktober. Onzin, zegt het bedrijf nu. De geschiedenis van een canard.

Schurken in het verre Vladivostok koude parkietjes zich in grauwe loodsen tegen elkaar aan? Zitten gegijzelde honden op een spuitje te wachten naast ongemolken geiten?

Rascha Peper kan rustig gaan slapen: niets van dit alles. In oktober vorig jaar schreef ik over een plan van Dalenergo, het energiebedrijf van de provincie Primorje in Ruslands `Verre Oosten'. Directeur Nikolaj Tkatsjev wilde huisdieren van wanbetalers in gijzeling nemen. ,,Laat de vader dan maar aan zijn dochtertje uitleggen waarom wij haar poesje afvoeren.'' Dalenergo bevestigde dat het een serieus plan was. En Rascha Peper kwam er in december op de Achterpagina op terug: kon de correspondent niet eens melden hoe dit was afgelopen? Hierbij dus.

,,Haha, wat leuk dat u het opschreef'', zegt Dalenergo-voorlichter Anna Boetoesova nu. ,,Dit was een utka (canard) van de eerste orde!'' Wat was er gebeurd? Directeur Tkatsjev sprak begin oktober met een lokale journalist over zijn financiële problemen. Zo kwam de categorie `gedeklasseerden' ter sprake, wanbetalers die zo arm zijn dat deurwaarders niets van waarde vinden om in beslag te nemen. Boetoesova: ,,Op dat moment liep een oude, luizige straathond langs het raam. Onze directeur kreeg een ingeving. `Weet u wat we gaan doen? We gaan hun huisdieren confisqueren!'' Waarna het verhaal een eigen leven ging leiden, zegt Boetoesova. Waarom haar afdeling indertijd bevestigde dat het een serieus plan was? Boetoesova herinnert zich daar niets van. En nee, het was geen stuntje om wanbetalers de stuipen op het lijf te jagen. Gewoon een canard.

Nu heeft Boetoesova alle reden om haar handen van het plannetje af te trekken. Dalenergo is een dochter van de Russische elektriciteitsmonopolist UES, en dat bedrijf staat onder leiding van Anatoli Tsjoebais, de voormalige `ijzeren kanselier' van president Jeltsin. Tsjoebais leidde in de jaren negentig de privatiseringen en geldt in Rusland sindsdien als de corrupte schepper van de klasse van superrijke `oligarchen'. In oktober vorig jaar had Tsjoebais zojuist zijn comeback in de politiek gemaakt: hij stond derde op de lijst van de liberale partij SPS.

Boetoesova: ,,Zijn vijanden konden nu zeggen: Tsjoebais heeft uw land leeggeroofd, uw spaargeld en pensioenen gestolen, nu komt hij uw huisdier ook nog weghalen. Voor Tsjoebais was dit geen welkom nieuws in verkiezingstijd.'' Dus kreeg de voorlichtster een withete Tsjoebais aan de telefoon. ,,Hoe dit kon gebeuren. Ik legde het uit, gelukkig heeft onze grote baas veel gevoel voor humor.'' Tsjoebais' SPS werd bij de Doemaverkiezingen overigens gehalveerd en verdween uit het parlement.

Dus definitief geen gegijzelde parkieten, honden en poesjes? Nee, bevestigt Boetoesova: Dalenergo beperkt zich tot positieve methoden. Zo is er nu maandelijks een loterij voor stipte betalers: de stroomrekening van de vijftig winnaars wordt gehalveerd. Een winnaar, de 64-jarige gepensioneerde Anatoli Koeminov, prijst Dalenergo. Tot dusver ging bijna de helft van zijn pensioen op aan energiekosten, zegt hij: 30 euro per maand. Zijn bejaarde vrouw werkt in een kiosk om de eindjes aan elkaar te knopen. ,,Ik betaal de staat altijd op tijd'', zegt de brave Koeminov. ,,Helaas is dat niet wederzijds.''