Mijmeringen over eten bij `Laatste Avondmaal'

Gisteren was de slotavond van het schrijversfestival Aan tafel! De gasten haalden herinneringen op aan het eten uit hun jeugd.

Dertien schrijvers tijdens hun `laatste avondmaal'. Dat beeld, geënt op het vermaarde fresco van Leonardo da Vinci, was gisteravond te zien in De Rode Hoed in Amsterdam. Het diner vormde het slot van het meerdaagse schrijversfestival Aan tafel!, georganiseerd door de Literaire Podia Amsterdam. Zaterdag al sprak Hanneke Groenteman – zij publiceerde vorig jaar het eetboek Doorzakken bij Jamin - in theater De Balie met twee groepen schrijvers over eten. Terwijl kunstenaar en kok Manel Esparbé i Gasca de panelleden gebakken scheermessen, tomatensoep en andere hapjes voorzette, werden in een bijkans melige sfeer anekdotes uitgewisseld over lievelingseten, kookgedrag en eetverslavingen. Levendig waren de herinneringen van de gasten aan het eten en de smaken uit hun jeugd: van macaroni met een blikje smac tot een lepel levertraan. Helga Ruebsamen – die eigenlijk pas van eten houdt sinds ze is gestopt met roken - sprak met liefde over Kue Lapis Susu. ,,Dat is een laagjespudding waar je vijf dagen over doet om hem goed klaar te maken.'' Schrijver Adriaan Jaeggi prefereerde als kind de meest rudimentaire vorm van wat tegenwoordig een panpizza wordt genoemd: een boterham met gesmolten kaas. Diny Schouten – voedselspecialiste van Vrij Nederland – kookte op dertienjarige leeftijd al het kerstdiner voor het hele gezin. Haar liefde voor `goede' ingrediënten drijft haar nu tot wanhoop. ,,Als er mensen komen eten, moet ik drie dagen op mijn vouwfietsje door Nederland reizen om de juiste spullen bij elkaar te vinden.'' De Albert Heijn is voor Schouten dan ook te min. Schrijfster Nelleke Zandwijk – een tijdlang verslaafd aan gebakken eieren met spek – is het niet met haar eens. ,,Probeer eens een pain de Boulonge, dat is heerlijk brood.'' Eetrecensent en dichter Marjoleine de Vos signaleerde een soort tantaluskwelling met betrekking tot brood. ,,De geur van versgebakken brood is, net als van versgemalen koffie, zo ongelofelijk lekker dat de smaak er nooit tegenop kan.'' Schouten wist met spijt te melden dat bakkers hun brood alleen nog maar afbakken, en dat je voor de echt lekkere geur op je vouwfietsje naar een broodfabriek moet gaan.

De discussie met een tweede groep schrijvers ging meer over de sfeer rond eten. Hans Maarten van den Brink voelde zich even een grote familie met een groep Spanjaarden. ,,We hadden een varken geslacht en gingen daarna samen eten.'' Zangeres Vanessa Beks verwerkte een lesje Belgische opvoedkunde in haar optreden. Ze zong, geheel naar Vlaamse traditie: ,,Eet ze op die broodkorsten, dan krijg je dikke borsten.'' Rosita Steenbeek, wegens een ongeluk een tijd veroordeeld tot ziekenhuisvoedsel, droomde dan maar over ,,complete everzwijnen en gegrilde papagaaien'' die werden geserveerd bij de eetsessies van keizer Nero. Martin Bril, die ook een tijd in het ziekenhuis lag, liet gewoon lekker eten langsbrengen. Fotograaf Philip Mechanicus: ,,Je moet altijd net iets onder je niveau koken, dan blijf je rustig'', mijmerde over lange tafels met witte lakens aan het IJ, waar hij 's zomers soms aanschuift. Het roti-buffet, waar het publiek eindelijk ook wat kon eten, verliet voedselfetisjist Schouten al snel: ,,Ik moet naar huis, want mijn brood staat te rijzen.''