Kauwen en plakken

Het standbeeld van een van Dordrechts beroemdste zonen, de schilder Arij Scheffer, kijkt in de richting van een steeg die onder veel Dordtenaren bekend staat als de kauwgomstraat. Het is alsof de stenen klodders op het palet van de schilder zijn overgewaaid naar de muren van deze smalle straat, waar duizenden propjes kauwgom tegenaan zijn geplakt. De Tolbrugstraat Landzijde is het enige stukje openbare ruimte in Dordrecht waar het achterlaten van kauwgom wordt aangemoedigd.

De gemeente maakt sinds een paar jaar extra veel werk van het reinigen van de binnenstad, omdat de ervaring leert dat een schone stad meer bezoekers trekt dan een vuile stad. Ze heeft een contract met het bedrijf Gumbusters, dat zich heeft gespecialiseerd in het verwijderen van kauwgum op basis van een stoomreinigingstechnologie, waar naar eigen zeggen enkele jaren van onderzoek en ontwikkeling aan vooraf zijn gegaan. Maar hier is dan toch een kauwgomgedoogzone, een uitlaatklep voor de onder regels zuchtende Dordtenaar, een mogelijkheid om iets te doen wat eigenlijk niet mag, vertelt binnenstadsmanager Marco Westland, vergelijkbaar met stiekem door rood licht rijden. Een attractie.

Er zijn meerdere redenen om trots te zijn op de kauwgommuur. De kapper in het steegje is ervan overtuigd dat hij er nieuwsgierige klanten door trekt. De kastelein van het café ernaast vindt het iets wat nu eenmaal bij de stad hoort en sluit niet uit dat mensen er speciaal voor naar dit straatje komen. Het personeel van de boekwinkel om de hoek is er ook erg over te spreken. En een van de medewerkers van een winkel in auto- en fietsaccessoires, gevestigd aan de binnenzijde van de kauwgommuur, neemt regelmatig een omweg om het stukje kauwgom dat zij kwijt wil op de muur te kunnen plakken. De kick ervan, vertelt ze, is om jouw kauwgom erop te plakken en een week later te kijken of die nog terug te vinden is en hoe het spuwsel is ingebouwd door verse exemplaren.

Wie met het plakken van kauwgom is begonnen, weet niemand. De meeste mensen schatten dat de muur ten minste tien jaar bestaat. De reacties van passanten zijn wisselend. Volgens de een is het geinig dat de gemeente zoiets toelaat, een ander noemt het ronduit smerig. Wethouders zijn over het algemeen goed te spreken over wat zij beschouwen als een ludieke uitzondering op de stelregel dat alle kauwgom uit de stad verwijderd moet worden. Een beperkte functie heeft de muur ook als bijdrage aan de schone stad elders, want wat op de muur is geplakt, ligt niet op grond. Binnenstadmanager Westland ziet in de kauwgommuur tenslotte ook een sociale component, want de muur is het werk van alle Dordtenaren samen, een voortschrijdend kunstwerk, iets collectiefs, en zo is ook de kauwgommuur iets om deze vriendelijke stad met duizend monumenten mee te promoten, een nieuwe kans voor een mooie slogan. Dordrecht, een stad om te blijven plakken.