Haar naam leeft voort

Zou Fanny Blankers-Koen heden ten dage gouden medailles bij de Olympische Spelen hebben gewonnen, dan had haar `gewoonheid' een andere dimensie gekregen. Het zou waarschijnlijk tegen haar wil een explosieve uitwerking op haar leven hebben gehad.

De eenvoud zou zonder twijfel haar handelsmerk zijn geworden en, of ze wilde of niet, zijn geëxploiteerd. Om maar te zwijgen van haar rol als moeder van twee kinderen; de opvoeding zou een publieke zaak zijn geworden. Gelukkig voor de vrouw die in 1999 werd uitgeroepen tot `atlete van de 20ste eeuw' vergaarde zij haar faam in een tijd dat zelfs op een uitzonderlijke sportprestatie binnen proporties werd gereageerd. Ze heeft tot haar dood gisteren na een langdurig ziekbed normaal kunnen leven. Alleen de naam Fanny Blankers-Koen is haar aura ontstegen en zal eeuwig blijven voortbestaan.

Stel je voor wat er met die naam zou zijn gebeurd als Fanny Blankers-Koen een generatiegenote zou zijn geweest van Ellen van Langen, na haar de enige Nederlandse loopster die olympisch goud (Barcelona 1992) heeft gewonnen. Je mag aannemen dat haar privé-leven als bekende Nederlander dan volledig was uitgespit. Met een gerede kans dat `de vliegende huisvrouw' er dan minder goed had opgestaan.

In de vorig jaar verschenen biografie Een koningin met mannenbenen van Kees Kooman wordt Fanny Blankers-Koen ook neergezet als een ongeduldige, eigenzinnige, egoïstische, egocentrische, eerzuchtige, afgunstige en soms vileine vrouw, over wie haar broer Huib zegt: `Het was een beste meid, ze heeft altijd haar eigen zin gedaan. Maar in wezen was het een kreng.' In het boek oordeelt dochter Fanny junior even genadeloos: `Ik denk dat mijn moeder nooit van zichzelf heeft gehouden. Dan kan je ook andersom geen liefde of vriendschap verwachten. Een arm om je heenslaan, zoals mijn vader wel kon bij ons, was voor haar een onmogelijkheid. Warmte haalde ze uit de schijnwerpers van de roem.' De hedendaagse paparazzi hadden met zo'n karakter wel raad geweten.

Zonder zich daar destijds zelf van bewust te zijn, heeft Fanny Blankers-Koen een voortrekkersrol gespeeld in de emancipatie van vrouwen in de sport. In de jaren dertig, veertig en vijftig lag het allerminst voor de hand dat een vrouw aan sport deed, laat staan als zij, zoals Fanny Blankers-Koen, ook nog de zorg had voor twee kinderen.

Ondanks haar schaduwkanten was Blankers-Koen een sportvrouw die op de atletiekbaan haar gelijke niet heeft gekend. Het is na haar geen atlete gelukt om vier gouden medailles bij de Olympische Zomerspelen te winnen. De Amerikaanse Marion Jones deed in 2000 bij de Spelen in Sydney een poging haar te overtreffen met vijf gouden medailles, maar zij bleef steken op twee keer goud en twee keer brons. Waar Jones voor haar prestatie door sponsor Nike werd beloond met een nieuw contract van 15 miljoen dollar, kreeg Blankers-Koen na haar prestaties op de Spelen van 1948 in Londen een boek van de gemeente Amsterdam en een fiets van haar buren in de Amsterdamse Haarlemmerstraat. Overigens kreeg de atlete de Ridderorde van Oranje Nassau persoonlijk door koningin Juliana uitgereikt.

BLANKERS-KOEN pagina 13, 15

Gerectificeerd

Fanny Blankers-Koen

In het artikel Haar naam leeft voort (26 januari, pagina 1) staat dat Fanny Blankers-Koen in 1948 een fiets kreeg van haar buren in de Haarlemmerstraat. Ze woonde toen in de Haarlemmermeerstraat.