Brüggen is thuis in alle tijden

George Crumb (1929) componeert verfijnd als een eigentijdse pendant van de achttiende eeuwse Style Galante, muziek te vergelijken met een kunstige opeenhoping van huidschilfers, mascara en poederresten. In de Zaterdag Matinee werd gelukkig gekozen voor Crumbs sterkste werk: Advent and Music of the Starry Night voor twee piano's en slagwerk (1974). Onder een blauwe belichting en in een verder donkere zaal speelden de pianisten Wyneke Jordans en Leo van Doeselaar in perfecte harmonie met elkaar en met twee slagwerkers deze nachtelijke evocaties, bij vlagen meer visionair dan verdroomd. Storend waren alleen de te filmische effecten zoals het neuriën en fluiten bij het slagwerk en de te gemakkelijke Bach-citaten.

Dat het Radio Kamerorkest opende met een werk van Luciano Berio zou Crumb hebben aangesproken. Hij bewonderde Berio's vermogen om contrasterende elementen te verenigen naast zijn rijke inventiviteit in de behandeling van het slagwerk. Frans Brüggen, die men ten onrechte nogal eens vereenzelvigt met een klein achttiende eeuws repertoire, dirigeerde Berio's Concertino (1949), een jeugdwerk waaraan de componist bleef schaven. Hij voorzag het van een aansprekende make-up in 1951 en nog eens in 1970. Heerlijke speelmuziek, alleen de celesta klinkt wat vlekkerig als uitlopende mascara.

Zo mogelijk nog speelser is Mozarts Dubbelconcert KV 365, door de componist geïntroduceerd op een Weens huisconcert met zijn leerlinge Josepha Auerhammer. Zij had een oogje op Mozart maar werd door hem liefdeloos afgewezen. Even liefdeloos veegde het duo Jordans-Van Doeselaar alle poederresten weg en tastte stevig in de toetsen. Ook Mozarts Jupiter-symfonie klonk meer stevig dan sierlijk. Maar hier ontbreken dan ook de galante elementen. Met name de lange noten van de slot-fuga scheerden snijdend scherp van het podium als een cesuur door de geschiedenis, als het definitieve einde van de pruikentijd. En wat Berio stelde over Brüggen werd weer eens volledig bewaarheid: ,,Hij is als musicus niet zozeer een archeoloog dan wel een begenadigd kunstenaar.'' Een musicus die tot de essentie komt, direct, zonder make-up en mooidoenerij.

Concert: Radio Kamerorkest o.l.v. Frans Brüggen. Gehoord 24/1 Concertgebouw Amsterdam. Radio 4: 25/1 20.02 uur.