Azië na sars weer in de ban van virus

Na weken van angstig afwachten, beraadt Oost-Azië zich nu op een tegenoffensief tegen de vogelgriep. De autoriteiten kunnen niet langer zwijgen.

Met Thailand als middelpunt houdt de mogelijk al in november uitgebroken vogelgriep heel Oost-Azië in de greep. Indonesië maakte gisteren bekend dat ook daar de ziekte is uitgebroken waardoor miljoenen kippen zijn overleden. Thailand belegt woensdag een spoedconferentie van landen waarvan de import of export van kippenvlees te lijden heeft onder de vogelgriep.

Thailand zelf lijkt het zwaarst getroffen. Het land is met zo'n 450.000 ton per jaar een van de grootste exporteurs van kippenvlees ter wereld. Met het stoppen door onder andere Japan en de Europese Unie van de import van Thais kippenvlees is die uitvoer voor het overgrote deel stilgevallen.

De jaarlijkse export heeft een waarde van 740 miljoen euro. De 700.000 ton kippenvlees voor binnenlands gebruik voegt daar jaarlijks nog eens een kwart miljard euro aan toe. De pluimveesector vormt bijna 1 procent van de nationale economie. Ook dreigt het voor de Thaise economie zes keer belangrijkere toerisme schade te ondervinden als vakantiegangers het land gaan mijden.

De over het algemeen populaire regering van premier Thaksin Shinawatra, die zichzelf immer als de nationale ceo (chief executive officer) presenteert, ligt nu zwaar onder vuur. Thaksin en zijn ministers zouden weken geleden hebben geweten dat de kippengriep in Thailand was uitgebroken, maar pas vrijdag gaf een regeringswoordvoerder dit toe. Hij verklaarde tegen de The New York Times dat de uitbraak twee weken verborgen was gehouden om paniek te voorkomen. ,,Deze crisis is tijdelijk en we lossen hem binnen dertig dagen op'', beloofde Thaksin zaterdag in zijn wekelijkse radiopraatje. ,,Ik zal de boeren niet in de steek laten.''

De belofte komt te laat voor de 33-jarige boerin Monthip Laithip. Doordat niemand anders het durft, zijn het soldaten en gevangenen die al haar 15.000 kippen levend en wel in zakken stopten. Ze werden met honderden andere zakken in een diepe kuil gegooid en daarna bedekt met kalk en aarde. ,,We kregen in november de verzekering dat de ziekte niet besmettelijk was'', vertelde de woedende vrouw aan het persbureau AFP. ,,Pas vrijdag hoorden we hoe het zat.''

Monthip krijgt 40 baht compensatie per kip, zo'n 80 eurocent. ,,Maar mijn kosten zijn voor elke kip zijn het dubbele.''

De regering gaf vrijdag ook toe dat twee jonge jongens in twee provincies ten westen van de hoofdstad Bangkok, besmet zijn geraakt met het vogelgriepvirus. Eén jongen is vannacht overleden. Het gaat om een zesjarige jongen uit Kanchanaburi, een provincie die koningin Beatrix afgelopen woensdag bezocht om de Nederlandse slachtoffers te herdenken van de aanleg van de Birma-spoorlijn.

De 6-jarige jongen is officieel het eerste dodelijke slachtoffer van de vogelgriep in Thailand. Eerder zei de regering tot twee keer toe dat een Thai door de kippengriep was overleden, om die verklaring enkele dagen later weer in te trekken. Eerst ging dat om een 56-jarige man die vechthanen kweekte. Autopsie wees uit dat de man is overleden aan longontsteking. Het overlijden van een boerin van wie alle kippen zijn gestorven, bleek volgens de woordvoerder van het ministerie van Gezondheid niets te maken te hebben met de vogelgriep.

In naburig Vietnam zijn volgens de Wereldgezondheidsorganisatie WHO vijf kinderen en één volwassene gestorven aan H5N1, het virus dat de capaciteit heeft van levend gevogelte over te springen op mensen, vooral via de uitwerpselen. Volgens de WHO is de verspreiding van het virus ,,ongekend'' en is het sinds half december vorig jaar gesignaleerd in Zuid-Korea (dat twee miljoen kippen heeft geslacht), Japan (35.000), Cambodja (onbekend), Vietnam (drie miljoen) en Thailand (ruim 9 miljoen). Alleen in de laatste twee landen heeft het virus slachtoffers onder mensen gemaakt. De WHO kan nog niet bevestigen of ook in Taiwan, Laos, Birma en Indonesië H5N1 voorkomt.

Volgens de VN-organisatie uit Genève kan het virus leiden tot een ernstiger epidemie dan vorig jaar het sars-virus, indien H5N1 weet te fuseren met een normaal menselijk griepvirus. Daardoor zou een even besmettelijk als dodelijk virus kunnen ontstaan. Het H5N1-virus alleen, kan volgens de WHO weinig schade aanrichten onder mensen: voor zover bekend is het niet overdraagbaar van mens op mens en levert ook het onder normale omstandigheden eten en bereiden van kippenvlees en eieren uit gebieden waar H5N1 voorkomt, geen problemen op.