Nederland bij Hof onder vuur

De Europese Commissie heeft deze week drie procedures aangespannen tegen Nederland bij het Europese Hof, omdat Den Haag niet op tijd richtlijnen over luchtkwaliteit en verzekeringswezen had omgezet in nationale regelgeving. Nederland verkeerde in het gezelschap van nog dertien lidstaten. Alleen Ierland, dat in de aanloop naar zijn huidige EU-voorzitterschap een zware inspanning deed, bleef buiten schot.

Dergelijke procedures van de Commissie worden bijna wekelijks aangespannen. Volgens het jongste `scorebord' voor de interne markt liepen tegen Nederland eind vorig jaar 54 procedures, waarmee het de zevende plek bezet. Denemarken doet het met 21 procedures het best, Italië (146) en Frankrijk (135) het slechtst. Bij de omzetting van richtlijnen loopt Nederland er veertig (2,6 procent) achter. Het voldoet dus niet aan het door de Europese regeringsleiders gestelde doel de achterstand tot 1,5 procent te beperken. Ruim 80 procent van de EU-regels gaat over de interne markt. Bij milieuregels doet Nederland het overigens wat beter.

Opvallend is de goede prestatie van Groot-Brittannië, dat ondanks zijn eurosceptische imago een achterstand van slechts 1,4 procent heeft. De Denen scoren met 0,3 procent het best, gevolgd door de Spanjaarden (0,9 procent). België, Frankrijk en Duitsland scoren het slechtst. Bij Frankrijk speelt volgens sommigen gebrek aan politieke wil een rol: de Franse overheid wil zo lang mogelijk eigen bedrijven beschermen. Bij België en Duitsland leidt de federale structuur tot vertraging.

Volgens Eurocommissaris Bolkestein (Interne Markt) leidt fragmentatie van de interne markt door gebrek aan eenduidige regels tot grote economische schade.

Waarom blijft Nederland achter? Een hoge Brusselse functionaris wijst erop dat het Nederlandse parlement – in tegenstelling tot bijvoorbeeld het Deense – niet vroegtijdig bij voorbereiding van Europese regelgeving wordt betrokken. Hierdoor moet bij omzetting in nationale wetten alles weer in detail worden besproken. Minister Brinkhorst (Economische Zaken) wil hierin volgens zijn woordvoerder verandering brengen. Ook wil hij vaker algemene maatregelen van bestuur nemen, waardoor de omzetting van richlijnen sneller kan gaan.

Een woordvoerder van staatssecretaris Van Geel (Milieu) zegt dat bij de richtlijnen over luchtkwaliteit naast de kabinetscrisis en de lange Nederlandse milieuprocedures de prioriteitstelling een rol speelde. ,,Je hebt niet meer ambtenaren dan je hebt.'' De woordvoerder van minister Zalm (Financiën) houdt het op de ,,ambitieuze deadlines'' van de Europese Commissie.

Europese `scoreborden' (naming and shaming) hebben effect. Het Belgische kabinet hield een extra kabinetszitting, toen België ineens hekkesluiter was. Spanje spreekt andere lidstaten aan over nalatigheid, omdat Spaanse bedrijven worden geschaad. ,,Nederland deed dat bij het Stabiliteitspact, waarom ook niet bij richtlijnen'', zegt de Brusselse functionaris.