Nederland als fiscaal paradijs

Er is geen pak melk van Parmalat in Nederland te koop, maar het Italiaanse bedrijf heeft hier wel vier vennootschappen waarlangs sinds 1994 miljarden euro's hebben gelopen.

Nederland is van oudsher een aantrekkelijk vestigingsland voor buitenlandse bedrijven. Reden daarvoor is het grote aantal – momenteel 73 – belastingverdragen en de milde fiscale behandeling, die voortvloeit uit Nederlands verleden als handelsnatie. Een belastingverdrag, een afspraak tussen twee landen die bepaalt wie de belasting heft over bepaalde inkomsten, is niet onbelangrijk: het voorkomt dubbele belastingheffing.

Nederland en Italië hebben een belastingverdrag en andere fiscale tegemoetkomingen die het aantrekkelijk maken voor Italiaanse bedrijven om zich hier te vestigen. Luxewarenconcerns als Gucci en Prada bijvoorbeeld hebben formeel hun hoofdkantoor in Nederland. Maar wie het hoofdkantoor van Prada in Amsterdam belt, krijgt een bandje waarop een dame in het Engels en met een sterk Italiaans accent zegt dat het kantoor is gesloten. Om elf uur 's ochtends.

Het hoofdkantoor van Parmalat zit niet in Nederland. Maar een belangrijk deel van het geld dat via de kapitaalmarkt is opgehaald, liep via vier vennootschappen die in Rotterdam zijn gevestigd. Ongeveer 6 miljard euro werd uit de markt gehaald door obligaties uit te geven, effecten met een jaarlijkse vaste rente. De milde fiscale druk op de rentebetalingen ligt hieraan ten grondslag. Een fiscalist van een groot kantoor rekent voor dat Parmalat bij een rente van 7 procent al zeker 10 miljoen euro per jaar minder kwijt is dan wanneer de vennootschap in Italië was gevestigd.

Geldstromen bewust door Nederland laten lopen levert dus veel besparingen op. Dat geldt niet alleen voor rente, maar bijvoorbeeld ook voor royalty's. Dat is de reden dat artiesten als The Rolling Stones en David Bowie vennootschappen in Nederland hebben.

Evenmin als bij Prada stellen de Nederlandse Parmalat-dochters veel voor. Een van de belangrijkste Parmalat-vennootschappen, het op Weena 336 in Rotterdam gevestigde Dairies Holding International, heeft volgens gegevens van de Kamer van Koophandel geen werknemers in dienst. Dairies is op 20 mei 1997 opgericht en heeft als belangrijkste activiteit het financieren van andere bedrijven die deel van Parmalat uitmaken, aldus de gegevens.

De vennootschappen van Parmalat in Nederland moeten worden bestuurd, maar de werkzaamheden stellen weinig voor. Of zoals een fiscalist zegt die anoniem wil blijven: ,,Het is een beetje crediteren, een beetje debiteren. Kortom, inferieur werk.'' De administratie is daarom uitbesteed aan een zogeheten trustkantoor. In Nederland is dat Forum Administrations, een dochter van Nauta Dutilh, het grootste advocatenkantoor van Nederland. Nederland telt ongeveer 150 van deze trustkantoren, waar ongeveer 1.000 miljard euro in is ondergebracht.

Dit web aan trustkantoren is ontstaan toen Nederland een fiscaal paradijs was. Maar dat is onder druk van de Europese Unie de afgelopen jaren verminderd. Staatssecretaris Joop Wijn van Financiën vergeleek Nederland in de oude situatie onlangs met een ,,straatschoffie''. Maar tegenwoordig is Nederland ,,het braafste jongetje van de klas''. Nederland is minder paradijselijk, Luxemburg heeft die positie overgenomen.