Laat zien wie de baas is

Een (over)bezorgde vader schrijft het volgende. Mijn kinderen van 24 en 26 jaar leven alleen in het heden, denken nergens aan, wonen nog thuis, bekommeren zich niet om hun toekomst en hun carrière moet nog beginnen. Wijs geworden door mijn slechte pensioenervaringen, wil ik ze een fors pensioentekort in de toekomst besparen. Mijn aansporingen om daarom al regelmatig een redelijk bedrag opzij te leggen, om welvarend en tijdig met pensioen te kunnen gaan, worden weggehoond. Ze hebben nog zo'n 35 jaar de tijd, menen ze. Ze willen niet naar mij luisteren!

Wat is nou een goede strategie om met niet te veel geld een vermogen op te bouwen. Ik kan enkele fondsen en obligaties in een spaarplan opnemen met een vaste maandelijkse inleg, ofwel middelen. Maar de kinderen willen er zelf zo min mogelijk mee te maken hebben. Een keer per jaar een portfolio doorlichten lijkt ze haalbaar; het geld moet zelf werken. Er is geen doelbedrag gespecificeerd, maar 500.000 euro lijkt mij het minste. Waarbij we zaken als AOW, bedrijfspensioen, economische situatie, natuurrampen en werkloosheid buiten beschouwing laten, omdat we die toch niet kunnen voorspellen. Het is wel zo goed wanneer het vermogen door anderen beheerd wordt, zodat ze er niet al te gemakkelijk aan kunnen komen.

U overdrijft en bent overbezorgd. Het is uw probleem toch niet? Zolang ze thuis wonen en niet werken, verandert hun houding niet. Die onverschilligheid verdwijnt pas wanneer ze het ouderlijke nest verlaten en voor zichzelf en hun eventuele kinderen moeten zorgen. U kunt desgewenst het volgende doen.

Tot hun 35ste verjaardag, over circa tien jaar, kunt u per kind eenmalig en onbelast 21.209 euro schenken, naast de jaarlijkse lagere schenkingen. Tegen die tijd ligt dat bedrag vast hoger. U kunt in eigen beheer zo'n 26.000 euro voor ze opbouwen, als steun in de pensioenrug, en vrijgesteld van schenkingsrecht over tien jaar. Daar kunnen ze voorlopig dan niet aankomen. U noemt als belegging een combinatie van fondsen en obligaties. Dat klinkt een beetje vaag en ingewikkeld. Waarom stopt u niet automatisch een vast maandbedrag in een wereldwijd beleggingsfonds? Overzichtelijk en goedkoop. Dat fonds is een soort vermogensbeheerder.

Uw doelbedrag voor over tien jaar is tweemaal die 26.000 euro, dus 52.000 euro. We veronderstellen (schatting) op uw aandelen een netto jaarrendement van 7 procent, dus na aftrek van 1,2 procent belasting in box 3 en bankkosten. Om uw doel (dus voor de kinderen) te bereiken, moet u per maand circa 300 euro opzij leggen, 150 euro per kind. U kunt overwegen om de kinderen daaraan mee te laten betalen, zeg ieder 50 euro per maand, via een verhoging van hun kostgeld. Laat ze een beetje bloeden, dan lachen ze niet meer zo hard. En willen ze over tien jaar nog niet naar u luisteren, dan houd u die 52.000 euro mooi voor uzelf, voor een lange wereldreis of een sjieke auto, die u niet uitleent. Laat zien wie de baas is.

Hoe realistisch en zinvol is het streven naar het ronde bedrag van 500.000 euro per kind voor over 35 jaar? Door de genoemde besparing van 150 euro per maand per kind voort te zetten, kom je ruwweg aan de helft, 250.000 euro. Dat streven is dus niet realistisch. Om meer te maken, moet je het rendement verhogen (heb je niet in de hand) of meer inleggen, wat je wel zelf bepaalt.

Erg zinvol is het streven naar de volle 500.000 euro niet, want binnen de EU blijft er vast een basispensioen bestaan, verstrekt door de overheid, zoals onze AOW. Dat vermindert de behoefte aan een grote pensioenreserve in eigen beheer. Vooral wanneer mensen ook beschikken over een aanvullend pensioen of lijfrenten, al dan niet gekoppeld aan de prijsstijgingen.

Er dreigen enkele gevaren voor de eigen pensioenpot. Wordt een kind ziek of werkloos, dan kan het voor hem of haar moeilijk zijn om maandelijks in te blijven leggen. Je kan daardoor zelfs de hele pot moeten leeghalen. En wat te denken van mensen die trouwen in gemeenschap van goederen en gaan scheiden? Dan verdwijnt de halve pot naar je ex. Je moet dus naast de inleg ook rekening houden met allerlei bedreigingen. Neem de inflatie maar, of een faillissement. Zo zet je een degelijke strategie op.