Hubble-telescoop opgegeven

De Nasa heeft de Hubble afgeschreven. De ruimte-telescoop, gelanceerd in 1990 en een van de boegbeelden van de Amerikaanse ruimtevaart, wordt niet langer onderhouden en zodra zich een serieus mankement aandient is het over en uit.

Twee dagen na Bush' aankondiging van bemande ruimtevaart in het zonnestelsel had Nasa-baas Sean O'Keefe een ontnuchterende boodschap: de Nasa stopt met het sturen van Space Shuttles naar de Hubble. Zonder vervanging van gyroscopen en installatie van nieuwe wetenschappelijke instrumenten, alles per ruimteveer, is de Hubble ten dode opgeschreven. Zo'n missie stond voor volgend jaar op de rol en is geschrapt. Voor 200 miljoen dollar aan Hubble-spullen is voor niets gebouwd.

Grote optische telescopen op aarde, zoals Keck op Hawaii, kunnen weliswaar met behulp van adaptive optics steeds beter corrigeren voor het `uitsmeren' van de beelden door de aardatmosfeer, maar infrarood en ultraviolet dringt niet door de dampkring heen. Pas in 2011 krijgt de Hubble een vervanger. Voor dat jaar staat de lancering gepland van de James Webb Space Telescope, al opereert deze in het infrarood.

De beslissing tot het opgeven van de Hubble heeft alles te maken met de ramp met het ruimteveer Columbia, februari 2003. De Columbia Accident Investigation Board kwam in augustus met een vernietigend rapport, met daarin de aanbeveling dat een shuttle-bemanning in staat moet zijn tijdens de vlucht het hitteschild te inspecteren. Normaal is dat geen probleem: koppelen aan het internationale ruimtestation (ISS) biedt daartoe alle gelegenheid. Lastiger ligt dat bij een onderhoudsvlucht naar de Hubble: dan ontbreekt de brandstof om ook het ISS aan te doen. Speciaal voor Hubble-vluchten zo'n inspectievoorziening ontwikkelen gaat de Nasa te ver, zeker nu Bush heeft aangekondigd het ruimteveer per 2010 uit de vaart te nemen.

Hoe nu verder met de Hubble? Vóór de ramp met de Columbia bestond het plan de telescoop met een shuttle uit de ruimte te plukken en na terugkeer op aarde af te leveren aan het Smithonian in Washington, alwaar hij zou worden geëxposeerd. Dat gaat dus niet meer. Het idee is nu een robotraket te bouwen, deze zich aan de Hubble te laten hechten en het geheel naar de Grote Oceaan te dirigeren. Intussen hopen astronomen dat de Hubble het nog jaren zal uitzingen en zal blijven verrassen met prachtige en intrigerende plaatjes.