De bacterie en het knoopje

Michelle Horton had geluk. Toen haar derde kind aan wiegendood stierf, waren er getuigen. Het gebeurde in een winkelcentrum in haar woonplaats Birmingham en voor iedereen was zichtbaar dat de 31-jarige Horton onschuldig was. Net als haar tweelingbroertje een maand eerder kreeg Rachel ineens een bloedneus. Toen de ambulance kwam, was het kind al dood. Een jaar daarvoor was hetzelfde gebeurd met haar oudste zoontje.

,,Na één of twee kinderen die sterven aan wiegendood ontmoet je veel sympathie'', zei Horton in juni 2002 in de Sunday Mirror, ,,Maar als je het drama van een derde wiegendood overkomt, word je als een moordenaar gebrandmerkt. Mensen wijzen je na en schelden je uit.'' Hoewel Horton overduidelijk onschuldig was, werd ze op straat vaak voor moordenaar uitgemaakt. Ze zag zich genoodzaakt naar een andere buurt te verhuizen.

Horton sprak met de Sunday Mirror toen ze hoorde van het lot van Angela Cannings, die in beroep ging tegen haar eerdere veroordeling wegens moord op twee van haar zoontjes – de een stierf, zeven weken oud, in 1991, de andere na 18 weken in 1999. Tien jaar daarvoor was ook al een dochtertje van Cannings aan wiegendood overleden. Cannings werd vorige maand in hoger beroep alsnog vrijgesproken. Dat oordeel heeft geleid tot het tegen het licht houden van honderden strafzaken en duizenden uithuisplaatsingen van baby's.

Angela Cannings had de pech steeds alleen met het kind te zijn geweest toen het drama zich voltrok. ,,Het gebeurt zonder dat je er iets aan kunt doen'', aldus Michelle Horton. ,,Ik kan het weten, want ik heb het meegemaakt. Ik kan me niet voorstellen dat je na zo'n tragedie de gevangenis in moet. Door het verlies van je kinderen heb je eigenlijk al levenslang.''

Donna Anthony zit al sinds 1998 een (twee keer) levenslange gevangenisstraf uit. Medegevangenen noemen haar the baby killing bitch. In februari 1996 stierf haar elf maanden oude dochtertje, volgens de lijkschouwer aan `wiegendood'. Ruim een jaar later overleed ook haar toen net vier maanden oude zoontje Michael, die een paar uur tevoren – tegen de wil van de moeder, omdat ze vond dat het kind er niet goed uitzag – uit het ziekenhuis werd ontslagen. De politie, die zelf niets verdachts ontdekte, raadpleegde voor de zekerheid kinderarts Roy Meadow. Hij zei zich zich niet te kunnen voorstellen dat er sprake was van een natuurlijke dood. ,,Tot in het kleinste detail'', vond Meadow, zonder overigens moeder of kind ooit te hebben gezien, wees alles op het laten stikken van het kind.

Tijdens de rechtszaak bleek dat in de maag van Michael een knoopje was gevonden. Opnieuw was er bij Meadow geen spoor van twijfel: ,,Het per ongeluk inslikken van vreemde voorwerpen, wat heel gewoon is bij peuters en oudere kinderen, is heel, heel uitzonderlijk bij baby's jonger dan een jaar.''

Verslaggevers van de BBC ontdekten eind vorig jaar dat bij de autopsie in Michaels oren en longen de bacterie Staphylococcus aureus was gevonden. Micheal bleek kort voor zijn dood in maart en ook daarvoor al in januari te zijn behandeld aan een infectie door die bacterie. Eerder werd bij een aan wiegendood overleden kind van Sally Clark ook de staphylococcus aureus aangetroffen. Dat was vorig jaar voor een rechter aanleiding om Clark in hoger beroep vrij te spreken van de moord op twee van haar kinderen.

Een cynicus zou kunnen zeggen dat Sally Clark het geluk had gehad dat ze voor de strafrechter moest verschijnen. Tegen de uitspraak was daardoor beroep mogelijk. In duizenden andere gevallen – waarbij meestal de verdenking van mishandeling bestond – oordeelde de kinderrechter. Veelal luidde het vonnis dat de moeder – en soms beide ouders – een gevaar waren voor het kind, dat om die reden bij de ouders werd weggehaald.

Lisa Watson bijvoorbeeld had een dochtertje, Emma, dat in 1996, toen ze zes maanden oud was, symptomen van epilepsie vertoonde. Later in het ziekenhuis verdwenen de symptomen en de artsen vonden dat uiterst verdacht. De Watsons ontvingen financiële steun vanwege hun gehandicapte kind en deskundigen begonnen zich af te vragen of ze de ziekte niet gewoon verzonnen hadden.

Aanvankelijk insinuerend maar al snel steeds openlijker werd aan Lisa Watson de vraag gesteld of ze haar kinderen mishandelde. Toen de kleine Emma bij een van de onderzoeken haar kleren niet wilde uittrekken, was voor de artsen het bewijs geleverd. Lisa en haar man dreigden na die harde beschuldiging hun dochtertje mee te nemen uit het ziekenhuis. Maar politie hield hen tegen en nam het kind van de ouders weg. Later vroeg een sociaal werker aan Lisa Watson: ,,Waarom geef je niet gewoon toe dat je ervan houdt om je kinderen pijn te doen?''

Dit artikel is gebaseerd op publicaties in onder andere The Sunday Mirror, The Daily Telegraph, The Daily Mail, The Guardian en Time Europe.