Toenadering India en separatisten

Voor het eerst sinds het uitbreken van het geweld in Kashmir, eind jaren tachtig, hebben de Indiase regering en sepataristische leiders uit de regio rechtstreeks met elkaar gesproken.

Ze kwamen overeen dat er een eind moet komen aan het geweld in de omstreden deelstaat.

De dialoog met de leiders uit Kashmir begon gisteren met een ontmoeting in de hoofdstad New Delhi met de Indiase vice-premier LK Advani. Na afloop werd een gezamenlijke verklaring uitgegeven en werd bekendgemaakt dat vandaag een gesprek zou volgen met de 79-jarige premier Atal Behari Vajpayee. Dat duidt erop dat beide partijen er serieus op uit zijn een oplossing te vinden voor het conflict in Kashmir, dat het afgelopen decennium aan meer dan 60.000 mensen het leven heeft gekost.

Vice-premier Advani, die geldt als de gedoodverfde opvolger van premier Vajpayee en die bekend staat als een harde onderhandelaar, noemde de ontmoeting van gisteren ,,een zeer goed begin''. In de gezamenlijke verklaring staat dat er overeenstemming over bestaat dat er een eind moet komen ,,aan alle vormen van geweld op alle niveau's''. ,,De delegatie [van de leiders uit Kashmir] onderstreept dat een eervolle en duurzame oplossing moet worden gevonden door middel van dialoog'', aldus de verklaring verder. ,,De vice-premier ondersteunt het gezichtspunt dat de rol van wapens moet worden verruild voor het primaat van politiek.'' Wel maakten Indiase woordvoerders duidelijk dat India niet van plan is om Kashmir uit handen te geven.

De ontmoetingen in New Delhi volgen op de doorbraak die eerder deze maand werd bereikt in een gesprek tussen premier Vajpayee en de Pakistaanse president Pervez Musharraf in Islamabad. In de Pakistaanse hoofdstad kwamen de leiders overeen dat beide kernmachten een alomvattende dialoog zullen beginnen over al hun geschilpunten, inclusief de zeer gevoelige kwestie-Kashmir. Als voorbereiding op die dialoog tussen India en Pakistan nodigde de Indiase regering onlangs de separatistiche leiders uit India's Kashmir uit.

Waarnemers omschrijven de onmoetingen van gisteren en die van vandaag als ,,historisch'', maar maken wel de kanttekening dat de militante separatische organisties niet vertegenwoordigd waren. De partijen in Kashmir die streven naar onafhankelijkheid of aansluiting bij Pakistan zijn verenigd in de koepelorganisatie Hurriyat, maar hebben uiteenlopende doelstellingen en methoden om die te verwezenlijken. Gisteren waren, onder scherpe beveiliging, vijf leiders naar New Delhi afgereisd die bekend staan als redelijk gematigd. Een van hen, Abdul Ghani Bhat, sprak na de ontmoeting met vice-premier Advani over een ,,betekenisvolle stap'' in het proces om vrede te bewerkstelligen. Maar woordvoerders van extremistische organisaties, die zeggen gewapenderhand te blijven strijden tegen wat zij beschouwen als de Indiase bezetting van Kashmir, verwierpen de dialoog. ,,Niets is opgelost in de discussie (met de Indiase regering), Het is een totale mislukking'', becommentarieerde Syed Ali Geelani, woordvoerder namens de extremistische tak van Hurriyat. Al eerder kwamen scheuringen binnen de organisatie voor.

De kwestie-Kashmir dateert van de deling van het Indiase subcontinent in 1947. Tot woede van Pakistan kwam het overwegend islamitische Kashmir voor het grootste deel bij India.