`Kans Schiphol-ramp groter'

De kans op een vliegtuigongeval met veel doden nabij Schiphol neemt toe. Dat komt doordat daar steeds meer huizen en bedrijven komen.

De kans op een ramp op Schiphol is sinds de Bijlmerramp niet kleiner geworden. Integendeel, over vijf jaar is de kans op een ongeval met meer dan veertig doden tot gevolg ongeveer vijf keer zo groot als in 1990.

Alle reden voor maatregelen, vinden Milieudefensie en omwonenden. Zij hebben een kort geding aangespannen tegen de staat, dat gisteren diende voor de rechtbank in Den Haag. Zij eisen dat het kabinet zich houdt aan wat de Tweede Kamer ruim twee jaar geleden via een motie van toenmalig PvdA-Kamerlid Rob van Gijzel in de wet liet vastleggen, namelijk dat volgend jaar een speciaal op de luchthaven toegesneden model beschikbaar is waarmee het groepsrisico voor de luchthaven kan worden bepaald, een risico dat niet groter mag zijn dan in 1990.

De staatsecretarissen Pieter van Geel (VROM) en Melanie Schultz (Verkeer en Waterstaat) voelen daar niets voor. Van Geel stelde onlangs vast dat de afgesproken veiligheidsnormen niet gehaald kunnen worden, een uitspraak die tot enige maatschappelijke onrust heeft geleid, en Schultz heeft onlangs een wetswijziging naar de Raad van State gestuurd om een en ander te regelen. ,,De bepalingen die tot de feitelijk onmogelijke prestaties dwingen, zullen worden geschrapt. Zij zullen worden vervangen door bepalingen die recht doen aan de werkelijkheid en daarmee wél uitvoerbaar zijn'', stelt advocaat Elisabeth Schippers namens de staat.

Outrageous, noemt Phon van den Biesen, advocaat van Milieudefensie, deze handelwijze. Ook omwonenden zijn kwaad. In plaats van het aantal vluchten op Schiphol te verminderen of woningen en bedrijventerreinen te slopen, negeren de staatssecretarissen een wettelijke bepaling. Het is alsof je als burger je wettelijke plicht tot het betalen van belasting in twijfel trekt, meent de advocaat.

Van Geel en Schultz stellen daartegenover dat de kans op een ramp ondanks een verdrievoudiging van het aantal vluchten in dertig jaar misschien wel gelijk zou zijn gebleven, als er niet zo veel woningen en bedrijven bij zouden zijn gebouwd. Het vliegverkeer op Schiphol is in de loop der jaren aanzienlijk veiliger geworden. Maar hoe meer mensen in de omgeving van een luchthaven, hoe groter nu eenmaal de kans dat bij een ongeval – hoe miniem de kans daarop ook is – grote aantallen slachtoffers vallen. De verstedelijking rondom Schiphol is ondanks restricties die het rijk stelt ook niet verwonderlijk, stelt hun advocaat, want mensen willen nu eenmaal graag wonen en werken in de buurt van een internationale luchthaven.

De milieubeweging en de omwonenden eisen dat de staat over een jaar komt met een veiligheidsmodel. Beloofd is beloofd. Maar het is veel ingewikkelder om zo'n model te maken dan eerder was gedacht, vooral voor zo'n dynamische transportmethode als de luchtvaart. Er wordt met man en macht aan zo'n model gewerkt, maar het lukt niet om het voor 2007 af te ronden, aldus de advocaat van Van Geel en Schultz, die ook nog bestrijdt dat het model al begin volgend jaar in werking moet treden en niet pas eind volgend jaar.

En als het model er al is, zegt ze, dan is het onmogelijk een precieze vergelijking te maken met de veiligheid in 1990, want niemand heeft destijds de gegevens verzameld die daarvoor nodig zijn, zoals de kwaliteit van het onderhoud van vliegtuigen en zelfs de kwaliteit van het management op de luchthaven. En het gaat niet aan om bij gebrek aan zo'n model dan maar consequenties te trekken uit de huidige gebrekkige norm voor groepsrisico, en het aantal vluchten drastisch reduceren of de hoofdkantoren van internationale banken op de Zuidas af te breken.

Uitspraak 4 februari.