`Instroom tast de verzorgingsstaat aan'

In tegenstelling tot veel `Europeanen' vindt de CNV de beperking van de arbeidsmigranten te slap. ,,Het tast de verzorgingsstaat aan.''

Het kabinet heeft vandaag besloten de instroom van arbeidsmigranten uit acht nieuwe lidstaten te beperken door een `grenswaarde' in te stellen. Dat is tegen het zere been van vakcentrale CNV, die grote risico's voorziet bij een te `slap' beleid.

De werknemers uit de nieuwe lidstaten moeten een werkvergunning aanvragen alvorens ze in Nederland aan de slag mogen. Daarvoor zullen soepele eisen worden gehanteerd. Zo hoeft niet getoetst te worden of op de Nederlandse arbeidsmarkt wel behoefte is aan de buitenlandse werknemers. Wel wordt gekeken of de arbeidsomstandigheden en de beloning in het bedrijf waar de werknemers gaan werken naar behoren zijn.

De vergunningsplicht voornamelijk is ingesteld om te registreren hoeveel arbeidsmigranten er binnenkomen. Vanochtend is besloten dit quotum op 22.000 per jaar te stellen. Als er meer komen in een jaar kan het kabinet de grens tijdelijk `dicht' doen. Voor de arbeidsmigranten uit de nieuwe EU-lidstaten zouden dan, gedurende een overgangsperiode van twee jaar, dezelfde strenge vergunningseisen kunnen gelden als die waaraan werknemers uit landen buiten de Europese Unie moeten voldoen.

`Echte' Europeanen, zoals minister Brinkhorst (Economische Zaken, D66) vinden een beperking maar niks. Eén Europa betekent ook vrij verkeer van werknemers, zonder hindernissen, vinden zij. De wat eurosceptischer aangelegde VVD'ers in het kabinet, zoals Gerrit Zalm (Financiën), wilden eigenlijk de grenzen een tijdje dicht houden, zoals zoveel andere Europese lidstaten doen om een stroom aan arbeidsmigranten te voorkomen.

CNV-bestuurder Rienk van Splunder, belast met sociaal-economisch beleid en arbeidsvraagstukken, is daarom ontevreden met het kabinetsvoornemen. Van Splunder: ,,Het risico van verdringing op de arbeidsmarkt is groot. We zitten nu toch al in een tijd van oplopende werkloosheid, dus extra werknemers kunnen we er eigenlijk niet bij hebben. De werkloosheid aan de onderkant van de arbeidsmarkt loopt op, en de nieuwe arbeidsmigranten zullen juist in dat segment naar banen op zoek gaan. Ze zijn bereid voor minder te werken dan `eigen' werklozen en werkgevers roemen de Polen al omdat ze zo hard werken. Daar komt bij dat op de langere termijn een grote groep nieuwe arbeidsmigranten de houdbaarheid van de verzorgingsstaat in gevaar brengt.''

Bent u als CNV niet erg anti-Europees bezig? Het vrije verkeer van personen is een van de grondrechten van de Unie.

,,We zijn niet tegen het vrije verkeer van werknemers, de open markt is een groot goed, alleen willen we het niet direct. Uiteindelijk zullen de grenzen natuurlijk gewoon open gaan. Daar zijn wij ook voorstander van.'''

Het kabinet heeft vandaag besloten een quotum in te stellen, bent u daar gelukkig mee?

,,Nee, wij hebben altijd gezegd dat het beter is gebruik te maken van een overgangsperiode van een jaar of twee waarin de grenzen nog even dicht blijven voor nieuwe arbeidsmigranten. Het nu vastgestelde quotum is te laag, je kunt net zo goed de grenzen openstellen.''

Het Centraal Planbureau (CPB) berekende laatst dat er maximaal 10.000 nieuwe arbeiders per jaar bij zullen komen. Dat valt toch mee?

,,Het CPB-rapport was, hoe zeg ik dat nou netjes, verrassend. Ik wil het geen flutrapport noemen, maar we hebben er wel onze vraagtekens bij. Het CPB geeft het zelf ook toe: het is heel lastig vast te stellen hoeveel mensen er daadwerkelijk zullen komen. Daar komt bij dat het rapport verre van compleet is, de effecten op het gebied van de sociale zekerheid bijvoorbeeld ontbreken volledig. En het CPB geeft ook geen overzicht van wat er in de andere Europese landen aan eventuele beperkingen worden opgeworpen.''

Het kabinet doet dat wel, en neemt aan de hand van dat overzicht daarom nu beperkende maatregelen.

,,Dat klopt, maar wel minimaal. Alleen Ierland, het Verenigd Koninkrijk en Zweden zetten hun grenzen helemaal open. Italië, Luxemburg en Portugal denken nog na, maar zullen waarschijnlijk ook met maatregelen komen, en de rest van de lidstaten zet de boel gewoon een tijdje op slot. Frankrijk doet dat vijf jaar, Duitsland zelfs zeven jaar.''

Wat gaat u doen om het kabinetsbesluit alsnog om te zetten in een tijdelijk sluiten van de grenzen?

,,We zullen nu aan de Kamerfracties duidelijk proberen te maken dat quotering niet de oplossing is.''

Tot nu toe hebben in de Kamer de fracties van VVD, CDA, LPF zich uitgesproken voor het tijdelijk dicht houden van de grenzen.