Hertjes kunnen niet tegen vasten, krokodillen wel

Ook dieren lijden onder een burgeroorlog. De reptielen hebben nergens last van gehad, maar veel apen, hertjes en antilopen zijn van de honger gestorven. Soms kregen ze verscheidene dagen achter elkaar geen eten. Apen en hertjes zijn niet bestand tegen vasten. Krokodillen en schildpadden wel.

In de dierentuin van de Ivoriaanse havenstad Abidjan huizen vandaag de dag nog maar 213 dieren, ruim honderd minder dan tijdens de zomer van 2002, toen er 320 dieren werden geteld. De oorzaak is duidelijk: het gewapende conflict dat in september 2002 in het West-Afrikaanse land uitbrak als gevolg van een mislukte staatsgreep. Omdat een dag na de putsch een avondklok werd ingesteld, kwam tweederde van de werknemers al gauw niet meer opdagen, zegt directeur Ayékoé Yapo, die eind vorig jaar aantrad.

Abidjan is een uitgestrekte metropool. De meeste mensen zijn een paar uur per dag kwijt aan het reizen van en naar hun werk. Door de avondklok slaagden veel werknemers er niet in op tijd een plaatsje te bemachtigen in het openbaar vervoer. Anderen weigerden op zoek te gaan naar het groen dat op het menu staat van de herten en de olifanten. Veel te gevaarlijk, vonden ze. Voor verse boombladeren moet je naar de rand van de stad, naar de buitenwijken. Maar daar wordt sinds jaar en dag gepatrouilleerd door agressieve gendarmes.

De 213 resterende dieren hebben het overleefd dankzij zeven werknemers die praktisch naast de dierentuin wonen, vertelt directeur Yapo. ,,Puur uit dierenliefde'' bleven zij de beesten fruit, vlees en bladeren brengen. De zeven worden vandaag in het zonnetje gezet, als mevrouw de minister voor Milieuzaken een bezoek brengt aan de dierentuin, de enige die het West-Afrikaanse land rijk is. ,,Die employés hebben onze dierentuin gered.''

Maar zelfs nu het vredesproces in Ivoorkust op gang komt, zijn de problemen van directeur Yapo nog lang niet opgelost. Het in de jaren vijftig gebouwde complex is toe aan een grondige renovatie. De betonnen hokken zijn aan het scheuren en groen uitgeslagen van de schimmel. Het toch al dunne hekwerk rond de kooien is krom en verroest. Je kunt zo je hand door het gaas boven de alligatorvijver steken. De leeuwen gaan elkaar te lijf omdat ze met twee mannetjes in een kooi zitten. ,,Het is niet normaal meer'', zegt Yapo, die vurig hoopt op hulp. ,,En het is nog gevaarlijk ook. Stel dat een van de leeuwen uitbreekt.''

De dierentuin van Abidjan is erg geliefd bij de Ivoriaanse schoolkinderen, die maar een kwartje entreegeld hoeven te betalen en ondanks een officieel voederverbod ongehinderd bananen naar de chimpansees mogen gooien. Alle beetjes helpen.

Maar Yapo houdt iedere keer weer zijn hart vast als het zoveelste kind zijn vingertje door het wiebelende gaas rond de krokodillensloot steekt.