Gordelloze gevaar voor gordeldrager

Autogordeldragers kunnen hun veiligheid verhogen door er bij medepassagiers op aan te dringen ook een gordel te dragen. Wie met gordel voorin een auto zit en een gordelloze passagier achter zich heeft zitten, heeft een 20 procent grotere kans om bij een botsing om het leven te komen. Wie als gordeldrager een niet-gordeldrager náást zich heeft zitten, verhoogt de kans op de dood met 15 procent.

Dat schrijven onderzoekers van het Harborview Injury Prevention and Research Center van de universiteit van Washington in Seattle deze week in het Amerikaanse medisch-wetenschappelijke tijdschrift Journal of the American Medical Association.

De verklaring voor de verhoogde veiligheid als anderen ook hun gordel dragen is dat de niet aangegorde inzittenden bij een botsing vaak gelanceerd worden en daarbij vastzittende mede-inzittenden dodelijk kunnen treffen.

De oplossing – voor levenslustigen – is om iedereen in de auto gordels om te laten doen. Het gezamenlijk afzien van gordelgebruik is een slechte oplossing. In Nederland betekent het een wetsovertreding en bovendien verhoogt iedereen in de auto dan zijn kans op de dood bij botsing met 100%.

De gegevens voor het onderzoek kwamen uit het Amerikaanse Fatality Analysis System, waarin alle auto-ongelukken met minstens één dodelijk slachtoffer zijn geregistreerd. Uit de botsingen uit de jaren 1988 tot 2000, met gewone personenwagens van na het bouwjaar 1975, selecteerden de onderzoekers alle paren van inzittenden die ofwel naast elkaar, ofwel achter elkaar zaten en waarvan informatie over het gebruik van de autogordel beschikbaar was. Die speurtocht in de databank leverde de gegevens van 130.000 botsingen, waarbij 34.000 bestuurders en 44.000 passagiers binnen 30 dagen na het ongeluk de dood vonden. De onderzoekers keken alleen naar de kans om te overlijden. Gegevens over licht- of zwaargewonden waren niet beschikbaar.

Het onderzoek naar de zitposities ten opzichte van elkaar liet zien dat het gevaarlijker is om als aangesnoerde autorijder een losse passagier achter je te hebben dan naast je. Dat komt doordat de klap van een botsing harder aankomt als een auto ergens tegen aan rijdt dan wanneer hij in de flank wordt geraakt. Maar zelfs iemand die met gordel om achter iemand zonder gordel zit, heeft nog een verhoogde kans om bij een botsing om het leven te komen, vergeleken met de situatie waarin de voorinzittende wel een gordel om heeft.

De onderzoeksresultaten zullen niet alleen tot discussies onder auto-inzittenden leiden. Er zijn ook juridische consequenties mogelijk: in enkele Amerikaanse staten is het dragen van autogordels niet verplicht. De redenering daarachter is dat mensen alleen zichzelf schade berokkenen door gordelloos rond te rijden. Dat argument is nu aangetoond onjuist.