De wieken zijn 23 meter te kort

GE Wind maakte vanochtend bekend dat de fabriek in Almelo toch gaat sluiten. De windmolenwieken die het bedrijf levert, zijn te klein. ,,Vroeg of laat waren we met dit probleem geconfronteerd.''

Een maand geleden had directeur D. van der Hoek van GE Wind in Almelo nog een dagtaak aan het ontkennen van het slechte nieuws. Een onbekende had zich bij het persbureau ANP voorgedaan als directeur van GE Wind en gezegd dat de productie van windmolenwieken in Almelo niet hervat zou worden. De activiteiten lagen al grotendeels stil, nadat een grote uitslaande brand op 1 december 2003 twee van de vier productiehallen had verwoest. Een boze Van der Hoek deed het ANP-bericht af als een ,,verzinsel''. Maar gisteren moest hij aan de 250 personeelsleden vertellen dat het moederbedrijf, General Electric Wind Energy, inderdaad besloten heeft om de productie van windmolenwieken en matrijzen in Almelo niet te herstarten. Dit betekent het ontslag voor 220 werknemers. Het nieuws sloeg in als een bom, vertellen de werknemers die op de stoep van het bedrijf een sigaretje roken. ,,We hielden wel rekening met minder arbeidsplaatsen maar niet op deze schaal'', zegt een van hen. Even verderop zijn shovels bezig om de zwartgeblakerde resten van de afgebrande hallen en wieken op te ruimen. Aan de andere kant van het hek liggen de wieken die de brand hebben overleefd te wachten op transport naar de klant.

Van der Hoek noemt het pijnlijk maar ook ,,logisch'' dat GE Wind, onderdeel van het Amerikaanse technologiebedrijf General Electric, besloot om in Almelo geen nieuwe productiehallen te bouwen. De investeringen hadden niet opgewogen tegen het rendement. Er is niet alleen brandschade, ook had geïnvesteerd moeten worden om de bouw van grotere wieken mogelijk te maken. Met name voor de offshore-markt worden steeds grotere windturbines ontwikkeld, met een capaciteit tot 3,6 megawatt. De Almelose wieken passen bij turbines van 1,5 megawatt. ,,We bouwen nu wieken tot 37 meter, maar op de tekenborden staan ze al van 60 meter. Je moet dan hele grote hallen bouwen en daar is deze locatie te klein voor. Bovendien krijgen we die grote dingen hier niet weg'', zegt Van der Hoek. GE Wind ligt geregeld met Rijkswaterstaat in de clinch over de maatregelen die nodig zijn om de wieken over de weg te vervoeren. Rijkswaterstaat wilde dat GE Wind zou opdraaien voor de kosten die nodig waren om bijvoorbeeld bochten te verruimen. De brand heeft het toekomstperspectief in Almelo versneld, erkent Van der Hoek. Op het huidige bedrijventerrein had het bedrijf niet onbelemmerd door kunnen draaien. ,,Nog wel een aantal jaren, maar vroeg of laat waren we met dit probleem geconfronteerd.''

GE Wind fabriceert, behalve in de Verenigde Staten, windturbines in Duitsland en Spanje. Almelo was de enige Europese locatie waar de bijbehorende wieken werden gemaakt. De jaarlijkse productie van 800 wieken wordt voorlopig uitbesteed aan bestaande toeleveranciers, met name afkomstig uit Denemarken en Duitsland. Zij leverden al 70 procent van de wieken die GE Wind voor de Europese markt nodig had. Het is nog onduidelijk óf en waar GE Wind in Europa een nieuwe productielocatie voor wieken gaat bouwen. De komende maanden moet hierover een beslissing vallen, zegt woordvoerder Andreas Wagner van GE Wind Energy. ,,Als we een nieuwe fabriek bouwen, zal dat met het oog op het transport en de groeiende offshore-markt waarschijnlijk in of dichtbij een internationale haven zijn'', zegt hij. Aan de marktontwikkelingen ligt het niet. De afgelopen jaren is de markt voor windenergie wereldwijd telkens met 30 procent gegroeid. Er treedt in bepaalde landen, zoals Duitsland, wel een verzadiging op maar omdat zich steeds nieuwe afzetmarkten aandienen, verwacht GE Wind ook in de komende jaren een groei van 10 tot 20 procent.

GE Wind keert Almelo niet helemaal de rug toe. De twee hallen die de brand hebben overleefd, blijven in gebruik voor onderhoud en de bestaande afdeling `research & development' wordt geïntegreerd in het wereldwijde kenniscentrum van GE Wind Energy. Dat is meer dan een doekje voor het bloeden, zegt Van der Hoek. ,,De grote kracht van Almelo is dat we veel kennis hebben van de procestechnologie. En de wiekentechniek is de kerncompetentie van een turbinebouwer.'' In Almelo blijft voor 33 mensen werk. Vakbond FNV Bondgenoten legt zich hier nog niet bij neer en wil, samen met de ondernemingsraad, onderzoeken of er mogelijkheden zijn om de productie voort te zetten. Van der Hoek zegt dat de OR hier uiteraard alle recht toe heeft, maar geeft aan hier weinig van te verwachten. ,,Wij hebben die mogelijkheden niet gezien.''