Weisglas: meer openheid Kamer

Ongeveer de helft van de vergaderingen in de Tweede Kamer wordt achter gesloten deuren gehouden. Kamervoorzitter Weisglas wil meer openheid.

Dat de vergaderingen van de commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten besloten zijn, weet iedereen. De commissie heeft niet voor niets de bijnaam commissie-Stiekem gekregen. De fractievoorzitters van de grootste partijen spreken daar in alle beslotenheid over zaken van landsbelang, zoals laatst nog over de kwestie Mabel Wisse Smit, of over rapporten van de AIVD over de oorlog in Irak.

Maar dat ongeveer de helft van alle vergaderingen in de Tweede Kamer achter gesloten deuren plaatsheeft, zal niet bij iedereen bekend zijn. Als ook de fractievergaderingen en die van de fractiecommissies worden meegeteld, loopt het percentage besloten vergaderingen op tot boven de 90 procent van het totaal.

Dit blijkt uit het jaaroverzicht over 2003 van de Tweede Kamer, dat voorzitter Weisglas gisteren presenteerde. In totaal vergaderde de Kamer vorig jaar 1.385 keer, waarvan 685 keer openbaar (95 keer plenair) en 700 keer besloten. Het percentage besloten vergadering schommelt overigens al jaren rond de 50.

In de besloten vergaderingen wordt vaak de procedure bepaald van andere, veelal openbare, debatten. Het komt echter ook geregeld voor dat de Kamer met een bewindspersoon achter gesloten deuren overlegt over heikele kwesties. Vorig jaar gebeurde dat onder meer over de Nederlandse opstelling in de discussie over het Stabiliteitspact.

Om het parlementaire werk aantrekkelijker te maken voor burgers heeft Weisglas in november een groot aantal voorstellen gedaan om de werkwijze van de Kamer te veranderen. Hij wil onder meer een deel van de nu nog besloten vergaderingen, de procedurevergaderingen, openbaar maken.

Kamerlid en CDA-fractiesecretaris Van de Camp vindt het geen probleem dat de helft van de vergaderingen besloten is. ,,Het is een onzuivere vergelijking'', zegt hij. Het merendeel van de besloten vergaderingen is procedureel van aard en derhalve veel korter, ,,en daar willen we niet ook nog eens lobby-groepen en belangenverenigingen bij hebben''. Het aantal besloten vergaderingen dat wel inhoudelijk is maar om `strategische redenen' niet openbaar is, valt volgens de CDA'er ,,alleszins mee''. ,,Ik heb dat in mijn 16 jaar als Kamerlid misschien drie keer meegemaakt.''

Bij D66 staat openbaarheid in het bestuur al sinds de oprichting hoog op de agenda, maar ook Kamerlid W. van der Ham zit niet onder alle omstandigheden op totale openbaarheid te wachten. ,,Als je de procedurevergaderingen openbaar maakt, worden die ook weer politieker en gaan ze dus langer duren. Sommige zaken moeten nu eenmaal achter de schermen besproken worden. Als je die optie wegneemt, hoort de Kamer over sommige kwesties helemaal niets meer, en daar is de democratie niet bij gebaat.''

De ruim 7.800 overige vergaderingen (zoals fractievergaderingen en fractiecommissies en gesprekken tussen oranisaties en Kamerleden) die vorig jaar werden gehouden zijn nagenoeg allemaal besloten. Formeel zijn de fractiebijeenkomsten van D66 overigens wel openbaar.

Weisglas meldde gisteren tevens dat de Tweede Kamer in 2003 3,4 miljoen euro heeft overgehouden op de begroting. In plaats van de vooraf geraamde 106,5 miljoen euro, gaf de Kamer 103,1 miljoen euro uit. Weisglas kwam eind vorig jaar in aanvaring met minister Remkes (Binnenlandse Zaken) omdat die de Kamer een bezuiniging wilde opleggen van enkele miljoenen euro's. Weisglas stelde dat de Kamer haar eigen begroting dient vast te stellen en weigerde de bezuiniging als een verplichting te zien. Weisglas zei toen al te verwachten toch wel geld over te houden. Het overschot vloeit terug in de schatkist.

In totaal werden er in 2003 1.678 schriftelijke vragen gesteld, ruim honderd meer dan in 2002, zo bleek uit de gegevens over het afgelopen jaar. Oppositiepartij PvdA is koploper met 442 vragen. Het totaal aantal mondelinge vragen liep vorig jaar op tot 65.