Voorkeur beeldende kunst

Antonio Saura

De Spaanse schilder Antonio Saura (1930-1998) was zijn leven lang agnost en anti-klerikaal. De serie kruisigingen, die hij tussen 1956 en 1996 schilderde en waarvan nu enkele te zien zijn in het Cobra Museum zijn dan ook niet religieus geïnspireerd. Eerder mythisch en existentialistisch. Als kind zag hij in het Prado De Kruisiging van Velasquez uit 1631. Later omschreef hij het schilderij als `een immens, verschrikkelijk en vredelievend kruisbeeld'. Saura schilderde zijn eerste kruisigingen in 1956, direct nadat hij het surrealisme had afgezworen en zich had bekeerd tot het abstract expressionisme van Pollock en De Kooning. De vroegste werken in de expositie tonen een zoekende penseel, maar in 1959 komt Saura al tot de essentie. Het grootste doek uit dat jaar toont brede, diepzwarte balken, enkele lijnen als stokarmpjes met daaraan grijze handafdrukken en een onregelmatige cirkel met x-jes als doornenkroon. En middenin dat minimale spel van lijnen en vlakken: een explosie van pijn, gevangen in een vierkant hoofd. De daarop volgende jaren verlegt Saura zijn aandacht van het gezicht naar het lichaam. Net als Velasquez' Christusfiguur zijn de getormenteerde lichamen vaak gevangen in een zwarte achtergrond. In twee van de grootste geëxposeerde werken uit 1985 bereikt Saura een climax. Het beige, bruin, zwart, wit en grijs dat met grove toets op het doek is aangebracht, lijkt een verenpak. Hier is zeker geen sprake van een opofferingsgezinde, lijdzame godenzoon. Als de kruisigingen al iets met een god te maken hebben dan is het in de vorm van een aanklacht aan zijn adres.

Antonio Saura, kruisigingen t/m 18 apr in Cobra Museum, Sandbergplein 1-3, Amstelveen. Di t/m zo 11-17u.

En verder

Foto's Federico Patellani t/m 15 febr in het Nederlands Fotomuseum, Witte de Withstraat 63, Rotterdam. Di t/m zo 11-17u; Fischli & Weiss tot 8 febr Mus Boijmans v. Beuningen, Museumpark, Rdam. Diza 10-17u, zo 11-17u; Martin Kippenberger tot 1 febr Van Abbemuseum, Bilderdijklaan 10, Eindhoven. Di-zo 11-17u; Jacob Maris (1837-1899) t/m 8 febr in het Teylers Museum, Spaarne 16, Haarlem. Di-za 10-17u, zo 12-17u; Negerplastieken & Moderne Meesters. Carel van Lier 1897-1945 t/m 31 jan Museum voor Moderne Kunst Arnhem, Utrechtseweg 87. Di-vr 10-17u, za en zo 11-17u.

Egytische Kunst

De fraai bewerkte kop van opperarchitect Amenhotep is een van mooiste stukken op de expositie in het Rijksmuseum van Oudheden, waar 214 voorwerpen te zien zijn uit het Myers Museum in het Engelse Eton College. De meeste voorwerpen zijn zo klein dat er soms een vergrootglas aan te pas moet komen om het vakmanschap van de kunstenaars te bewonderen. Ze zijn gemaakt over een periode van bijna 4.000 jaar, de oudste dateren van 3500 v.Chr.

De kleine meesterwerken van Egypte t/m 29 febr Rijksmuseum van Oudheden, Rapenburg 28, Leiden. Di-vr 10-17u, za-zo 12-17u.

Shinkichi Tajiri

De eerste verdieping van Museum Het Valkhof heeft een glazen achterwand en daar staan schouder aan schouder 47 grillige, bizarre figuren. Het zijn Ronins. Dolende samoerai-krijgers van de Amerikaans-Japanse kunstenaar Shinkichi Tajiri (1923), die al sinds de jaren `50 nauwe contacten had met de Nederlandse kunststromingen. De titel Snelheid, erotiek en geweld vat inhoudelijk zijn werk samen; je zou daar nog elegantie en bruutheid aan kunnen toevoegen.

Shinkichi Tajiri t/m 4 april in Museum Het Valkhof, Kelfkensbosweg, Nijmegen. Di t/m vr 10-17u; za zo 12-17u.

Yael Davids

Een meisje opgesloten in een uitgehold matras dat lijkt op een gewatteerde graftombe. De performances van Yael Davids zijn zeker niet geschikt voor mensen met aanleg voor claustrofobie. Performance art is het etiket dat veelal op Davids' werk wordt geplakt, dat nu te zien is in Museum De Paviljoens, maar Davids' werken zijn handelingen zonder begin of eind, waarbij de actie zich beperkt tot minimale bewegingen.

MAPPA: Yael Davids 1994-2003 t/m 29 febr in Museum De Paviljoens, Odeonstr 5, Almere. Wo, za, zo 12-17u, do en vr 12-21u. Performances: 25 jan, 29 febr 15u.