Publieke biecht Oudkerk over `privé-zaak'

Ex-wethouder Oudkerk moest maandag onder druk van de PvdA-fractie aftreden. Zelf wilde hij niet. Gisteren vertelde hij de verzamelde media zijn verhaal.

Psychisch en lichamelijk ben ik labiel, zegt Rob Oudkerk. Hij zegt het, maar hij ziet er niet naar uit. Gistermiddag hield de wethouder, die maandag aftrad na onthullingen over zijn hoerenbezoek, een korte persconferentie voor vrijwel de hele Nederlandse pers in een filmzaaltje in Amsterdam-West. Geen haperingen in zijn verhaal. Korte, afgemeten zinnen. ,,Ik breek niet. Ik niet, en mijn gezin ook niet''. Na de persconferentie mag iedereen apart met hem praten. Eerst de televisie, dan de radio en dan de schrijvende pers.

Is het een publieke biecht? Ja en nee. Als een journalist van het Reformatorisch Dagblad in twijfel trekt of hoerenbezoek wel zo legaal is – in de bijbel staat er toch heel wat anders over geschreven – dan geeft hij een weloverwogen antwoord. En hij zegt ook dat hij alle Amsterdammers, de gemeenteraad én de Tweede Kamer zijn excuses maakt. Niet omdat hij hoeren heeft bezocht, ook niet omdat hij gesignaleerd is op de Theemsweg, de tippelzone in Amsterdam die vorige maand is gesloten wegens overmatige criminaliteit. Hij biedt zijn excuses aan omdat hij ,,zo naïef'' is geweest erover te vertellen aan Heleen van Royen, columniste van Het Parool, die het opschreef en publiceerde. En daarmee heeft hij, zegt hij, zelf de stok aangereikt om hem te slaan.

Hij heeft nooit tegen haar gezegd dat ze hun gesprek mocht publiceren, zegt Oudkerk. Hij dacht die avond van 13 december, na afloop van het Nationaal Dictee, een privé-gesprek te voeren. ,,Als een gewone Amsterdammer die een borrel drinkt in een Haagse kroeg met steeds hardere muziek.'' Was hij te openhartig? ,,Dat is wel gebleken.'' In elk geval was hij, zegt hij, ,,te macho''. Te goed van vertrouwen? ,,Zo ben ik als mens en als politicus.''

In elk geval moet hij toen al iets hebben voelen aankomen. En als hij het niet was, dan was het wel de derde gesprekpartner, televisiepresentator Tom Egberts van het Sportjournaal. Die zou, volgens Oudkerk, Heleen van Royen bij het afscheid in de parkeergarage nog hebben gezegd: ,,Als je er al iets mee doet, anonimiseer het dan. Maak er een wethouder van een middelgrote stad in het midden des lands van.'' Dat deed ze niet. Ze schreef over het hoerenbezoek, de jaarlijkse snuif cocaïne en over videobanden waarmee Oudkerk zou worden gechanteerd.

Maar de ,,grote finale'', zoals Oudkerk het noemt, kwam pas een week later. In haar volgende zaterdagse column schreef Van Royen dat Oudkerk was gesignaleerd op de Theemsweg. En toen burgemeester Job Cohen dat de dag erna bevestigde, was het einde van zijn wethouderschap zo goed als zeker. Hoerenbezoek kon nog door de vingers worden gezien, maar de tippelzone aan de Theemsweg was een ander verhaal.

En dat vindt Oudkerk, ook nu nog, onzin: ,,Dat de Theemsweg bevolkt wordt door uitsluitend verslaafde, minderjarige en illegale vrouwen is een misverstand. Dat kunnen 1.800 Amsterdammers die er dagelijks kwamen, bevestigen.'' In elk geval, die vrouwen heeft hij nooit bezocht. Of hij zich ooit heeft gerealiseerd dat hij zijn functie als bestuurder in het geding bracht tijdens dit soort bezoekjes? Droog: ,,Dat soort overwegingen spelen bij hoerenbezoek geen rol.'' Oudkerk vindt prostituee-bezoek een privé-aangelegenheid. ,,Het is legaal. Dus ook voor een wethouder.'' Zou iedereen die naar de hoeren gaat uit de politiek moeten, zegt Oudkerk, dan werd het erg leeg in de gemeenteraad en de Tweede Kamer.

Oudkerk is niet boos op Cohen: ,,Ik heb hem zien worstelen met wat hij moest zeggen.'' Hij was, toen hij maandagnacht zijn aftreden bekend moest maken, ook niet boos op Heleen van Royen of de media. Dat lijkt na twee dagen en nachten wel iets veranderd. Tijdens de persconferentie haalt hij uit naar de Parool-columniste en naar de hoofdredactie van die krant. ,,Was het een fout van ze om die column te publiceren of opzet? Welk evident publiek belang is hiermee gediend?''

Dit is niet het moment om iets te beslissen. Niet of hij opstapt bij de PvdA, niet of hij een eigen partij begint, zoals wordt rondgefluisterd. ,,Ik ben dokter genoeg om te weten dat je in dit soort situaties niets moet beslissen. Ik moet afstand nemen. Rust.'' Weg uit de ,,ratrace'' van het openbaar bestuur. De ratrace die, zegt hij, een ,,junkachtig bestaan'' met zich meebrengt. En die ook ,,verkeerde krachten losmaakt''.